Sau khi xảy ra vụ đụng xe, nạn nhân ngồi dậy quát vào mặt kẻ gây tai họa cho mình:

- Này, anh đi đứng kiểu gì vậy, làm hỏng hết cả hàm răng giả của tôi rồi. Anh có biết tôi phải trả bao nhiêu tiền để có nó không?

- Được rồi, tôi nghĩ rằng mình có thể bồi thường cho anh đấy.

Nói xong, anh ta lôi ra một chiếc hộp đầy những hàm răng giả. Sau khi thử nhiều lần, anh chàng kia cũng tìm được một hàm răng vừa khít.

- Thật tuyệt vời! Làm thế nào mà anh có nhiều hàm răng giả vậy? Anh là nha sĩ hả?

- Ồ không, tôi chuyên đi bốc mộ.1941




Bốn mươi ba tuổi, đã nhiều năm là giảng sư khoa Mỹ Thuật tại một đại học không đến nỗi tệ trong thành phố có nhiều sắc dân Mễ, Việt, Tàu này - Gã có khuôn mặt cương nghị, tóc chải gọn gàng lấm tấm vài sợi bạc, cặp mắt xanh tinh quái ẩn sau cặp kiếng trắng, lúc nào cũng quần jean, áo sơ mi màu nhạt là bộ cánh ưa thích mỗi ngày . Với dáng vẻ cao ráo, đạo mạo và ít khi cười đã tạo cho gã một khoảng cách với các sinh viên ở trường, có lẽ vì vậy nhiều sinh viên ngại gặp sau giờ học để hỏi bài trong suốt khoá học chăng ? Gã cóc cần, lại thấy khoái vì có nhiều thời gian đóng cửa phòng làm việc để đọc sách và để ngủ .

Đến một hôm, đó là sáng thứ Hai, vừa có lớp xong, nhìn đồng hồ còn gần hai tiếng nữa mới có giờ dạy kế tiếp, gã về thẳng phòng làm việc ở gần cuối dãy hành lang, ngả lưng trên băng ghế dài ngủ một tí cho lại sức sau chuyến đi trượt tuyết thứ Bảy rồi . Bất chợt nghe có tiếng gõ cửa, hình như tiếng động từ phòng kế bên, vài phút trôi qua, tự dưng có linh cảm là lạ, gã mở choàng mắt thì cũng vừa bắt gặp một đôi mắt to đen đang nhìn mình chăm chú, gã buột miệng hỏi: "Cô là ai, muốn gì ?"


- Xin lỗi tôi thấy cửa khép hờ, đã gõ cửa mấy lần, đành mạo muội vào hỏi thầy một số câu hỏi cho bài thi sắp tới ....



Gã ngồi thẳng dậy, lơ đãng nhìn người con gái đang đứng trước mặt - dáng mảnh mai, tóc đen dài đến ngang lưng, cái giọng tiếng Anh không chuẩn có lẽ là dân mới định cư ở Mỹ không lâu, khó biết là người Việt hay Tàu ? Có một số dữ kiện mà gã nhớ đến ngay vì lớp đó không có nhiều sinh viên, cô ta lại rơi vào tình trạng cá biệt ở chỗ là cái buổi học đầu tiên khi gã tự giới thiệu về mình xong cho phép sinh viên muốn hỏi câu nào cũng được tuỳ ý thì cô ta cười lém lĩnh, chộp ngay câu hỏi: "Thầy bao nhiêu tuổi ?"



Tức cười nhưng gã làm mặt nghiêm trả lời: "Tôi 43 tuổi, còn thắc mắc gì nữa không ? Câu hỏi kế tiếp không liên quan về đời tư nữa, okie ?"



Ngoài chuyện đó ra, cô ta hay đi trễ, thường ngồi cuối lớp, hễ sau mỗi lần có giờ cho sinh viên coi slide shows xong, đèn bật sáng là y như rằng thấy cô ta đang mơ màng suy nghĩ chuyện chi ra chiều lung lắm, đến nỗi vài lần gã chỉ mặt hỏi mấy câu trong giáo trình thì chỉ toàn được nghe những câu trả lời chẳng đâu vào đâu cả!

Lúc này gã buông một câu lộ vẻ bực dọc: "Tôi thấy cô thường mơ màng trong lớp học, hay đi trễ, bây giờ gần cuối khoá học mới chịu chiếu cố đến hỏi bài tôi là sao vậy ?"
Nhìn cô ta đỏ mặt, lúng ta lúng túng như gà mắc đẻ, chẳng nói câu nào, gã chợt thấy tội nghiệp nên có phần nhẹ giọng xuống: "Cô coi kỹ lại mấy phần tôi hay nhấn mạnh trong giờ giảng ở lớp, ráng nhớ những hình slide shows tôi đã cho coi mấy tuần trước cộng thêm những cái tôi đã bỏ trên website, nếu có thời gian thì tham khảo thêm về The New York School, The Bauhaus and the New Typography và Postmodern Design" .
Chẳng dám hỏi gì thêm, cô ta lí nhí cám ơn rồi quay ra cửa . Gã nói với theo: "Gần hết khóa học rồi, ráng đừng đi trễ và đừng daydream nữa nhé ...." - Vọng lại là tiếng chân hấp tấp chạy xuống cầu thang làm gã tự dưng bật cười .
Mà thật, từ hôm đó vào lớp là đã thấy cô ta rồi, sau đó cô ta có gặp thêm một lần ngay sau giờ học để hỏi rằng có thể nộp research paper vào ngày thi cuối khoá không, gã đành ừ đại nhưng không quên đe sẽ trừ điểm vì bài bị nộp trễ . Cô ta gật đầu nhìn gã rồi điềm tĩnh quay đi, cái nhìn ấy tự dưng làm gã lạnh xương sống!

Mọi chuyện trôi qua không có gì đáng để ý, hết khoá gã có một tháng nghỉ ngơi trước khi bước vào muà sau, thế là gã dành hai tuần đầu bay sang Austin thăm Jane, một trong những cô bạn gái gã quen lâu nhất; Sau đó trở về lại San Jose rủ vài người bạn lái xe về hướng 101 North để chèo thuyền dọc theo bờ biển - cái thú này gã mê từ hồi học đại học, ngoài sở thích lái xe mô tô - Cứ thế gã tha hồ rong chơi cho hết một tháng .

Khoá học này cũng như bao mùa khác, gã vẫn cỡi chiếc mô tô đi dạy mỗi ngày . Sáng nay trời trở lạnh, gió thổi vù vù hai bên tai khi chạy ở freeway, gã giảm tốc độ khi rẽ vào đường số Mười; Đang ngừng ở ngã tư chờ đèn báo hiệu xanh trước khi quẹo vào bãi đậu xe, gã thấy ngay tấm bảng trạm xe buýt ở góc đường, bóng người con gái áo len tím, màu tím của những chiều thứ bảy nhắm mắt lặn sâu trong hồ tắm . Chính là cô nhỏ sinh viên khoá trước, vẫn mái tóc đen dài, với chiếc cặp trên tay và nụ cười của nàng; Tự dưng bao suy tư của gã bị sắc vụn ra - Con người của gã là một nổi loạn, thích mạo hiểm . Từ bao năm nay, gã sống một mình, không có đam mê và tin yêu để dành cho bất kỳ một người con gái nào . Quen và giao thiệp với nhiều người con gái, gã chưa bao giờ có ý nghĩ chinh phục ai để tiến đến tình yêu, chỉ chinh phục để chiến thắng, để ngự trị và để huỷ bỏ, đó là một vòng-tròn-lẩn-quẩn! Cái thái độ thoã mãn của một người nặng bụng nằm mơ thấy mình đi ngoài . Gã bất cần những khái niệm về lăng nhăng, phiền phức, bần tiện hay cao thượng vì những khái niệm ấy con người tạo ra nó và từ đó nó quay lại tạo ra con người - Sức mạnh gì? Ma lực gì những ngôn từ ? Nó chính là con đẻ của con người, vậy thôi!
Thế mà giờ đây gã thấy mình chịu thua và yếu đuối bởi đôi mắt hiền mà trong sáng vô cùng, như ánh sáng của những vì sao lạ làm gã chăn chiên ngẩn ngơ với sự chiêm ngưỡng ngon lành! Để rồi nguyên ngày hôm đó và những ngày kế tiếp gã thấy lòng bất an, bồn chồn chi lạ! Bao nhiêu lần gã tự nhủ rằng tại sao lại điên khùng, nghĩ vẩn vơ đến một đứa con gái quá trẻ so với gã, gốc Châu Á, lại từng là sinh viên cũ ? Biết rõ đó là điều không nên có giữa vai trò người thầy và sinh viên nhưng gã không thể nào không nghĩ đến nàng . Chẳng biết tìm nàng ở đâu giữa khuôn viên đại học rộng lớn thế này ?

Bỏ mấy buổi tối lao đầu vô những chồng sách vở, gã lục tung cái mớ hỗn độn đó tìm cho ra bản danh sách sinh viên khoá trước có kẹp chung với tên, số điện thoại và địa chỉ điện thư những người đã xin được ghi danh vào lớp, trong đó dĩ nhiên có tên nàng là Nha-An . Khi tìm thấy nó, gã mừng quá, liền bấm số điện thoại nhưng nửa chừng lại thôi vì viết email có lẽ hay hơn . Đắn đo mãi gã cũng gởi bức điện thư đi, với nội dung chỉ vỏn vẹn vài hàng: "Bây giờ nàng đang học lớp nào ? Mọi thứ vẫn ổn chứ ? Và nếu có rãnh, cứ tự nhiên ghé ngang văn phòng, đánh thức gã bất kỳ lúc nào trong giờ nghỉ trưa như lần nọ (sau câu này có kèm cái mặt cười như có ý chọc nàng).
Cuối cùng gã hỏi thẳng rằng có thể cho gã cái hẹn đi uống café với nàng một lần nào đó được không ?"

Thư gởi đi hơn một tuần mà chẳng thấy hồi âm, gã nôn nóng cứ ra vô mở hộp thư một ngày mấy bận . Có lẽ nàng ngại chăng ? Hay là gã khó ưa lắm lắm ? Cái ngày nhìn thấy email của nàng nằm chễm chệ trong hộp thư, gã cười rạng rỡ hơn bao giờ hết, nhất là khi biết nàng cho gã cái hẹn chiều thứ Sáu tuần sau lúc 4 giờ ở quán café Nonós nằm ngay đường số Một cách trường không xa .
Thứ Sáu, gã diện bộ vó có vẻ trẻ trung một tí - quần jeans và áo sơ mi ngắn tay màu vàng, khoác thêm cái áo da bên ngoài . Dựng chiếc mô tô trước cửa quán café xong rồi bước vào ngồi đợi .
Sắp 4 giờ rồi đó, còn 10 phút nữa, chờ chút coi - thời gian chờ đợi như dài ra, ít khi nào gã đợi ai mà lại nôn nao như thế, làm như là mới bắt đầu hẹn hò người yêu thuở mới lớn vậy! Nàng không đến thì thế nào nhỉ ? 4 giờ đúng, trời không dưng đổ mưa phùn, ước gì gã đang dạo ngoài phố cùng nàng để biết đích thực rằng gã đang có những giây phút mộng mơ . Gã thả hồn lang thang đâu đó, rồi cho trí tưởng dừng lại trên một khuôn mặt, chỉ một khuôn mặt thôi! Nếu ai cũng được như vậy thì con người chưa đến nỗi chửi bới, hằn thù nhau nhỉ ?
Gã cười thầm vì ý nghĩ ngây ngô này, vừa lúc thấy nàng bước vào trong chiếc áo mưa hai màu trông dịu dàng làm sao! Hôm nay nàng có vẻ e dè, mắc cỡ nên cứ cố nhìn đi hướng khác, lẫn tránh ánh mắt gã. Suốt buổi nàng hầu như lắng nghe gã nói, nào là kể về chuyện dạy học, những kỷ niệm vui lúc đại học, về những lần đi chèo thuyền ... Nàng chỉ thỉnh thoảng trả lời khi được hỏi đến gia đình, về quê hương nằm bên kia bờ Thái Bình Dương, nghành đang học và về ý nghĩa cái tên nàng (bây giờ mới biết tên tiếng Việt của nàng là Nhã An, tức là đem lại sự bình an) .
Khi bước ra khỏi quán café thì đã hơn 7 giờ, đưa nàng tới chỗ đậu xe, gã lặng thinh cho đến khi nàng gật đầu chào sắp bước vào xe, gã tiến tới một bước gần hơn rồi không kiềm chế được, gã nâng cằm nàng lên, nhìn thật lâu vào đôi mắt ấy và cúi xuống đặt nhẹ một nụ hôn trên má, không quên chúc nàng một đêm ngon giấc .
Sau lần đó, gã viết cho nàng nhiều điện thư nhưng chẳng nhận được hồi âm; Thỉnh thoảng gặp mặt trong sân trường nhưng nàng vội rẽ sang hướng khác, chắc nàng chẳng yêu thích chi gã nên lại càng muốn tránh xa hơn ? Lòng kiên nhẫn cũng có giới hạn, gã không viết nữa bởi liệu có ai hiểu một người như gã có lúc lại cần một tình yêu hơn một thân xác nhỉ ? Thôi thì hai ba tháng nữa, mọi chuyện sẽ đâu vào đấy, rồi tất cả sẽ còn là kỷ niệm!

*****
Cuối năm ấy gã và Jane đính hôn, họ dự định sẽ tổ chức đám cưới trong thời gian rất gần . Mùa học tới gã đã được nhận vào dạy ở một trường đại học ở Austin, Texas, nơi Jane đang sống, nên bây giờ gã chỉ còn một tuần ở San Jose  để chấm bài, cộng điểm cho sinh viên trước khi nộp cho trường, rồi trả nhà trọ và thu xếp hành lý lên đường .
Sáng hôm nay vào văn phòng, tranh thủ hoàn tất những việc cần làm cho đâu vào đó, dọn dẹp xong thì đã xế chiều, gã chưa về vội, cứ ngồi thừ ra đó, mắt lơ đãng nhìn xuống khoảng sân bên ngoài cửa sổ, xung quanh thật yên tĩnh vì hầu hết các sinh viên đã thi kỳ thi cuối khoá từ mấy hôm trước. Gã tự hỏi không biết Nhã An đã đọc được bức điện thư chào giã biệt gã gởi hai đêm trước chưa ? Nàng có buồn khi hay tin gã sẽ rời bỏ nơi này không nhỉ ?
Đột nhiên cửa phòng bật mở, Nhã An bước vội vào và khép cửa lại, khoé mắt ướt sũng, có lẽ đã khóc rất nhiều trên đường tới đây, không nói gì nàng xà ngay vào lòng gã rồi khóc lặng lẽ như đứa con nít . Tâm thần bấn loạn, gã không biết xử trí thế nào, chỉ biết úp mặt vào tóc nàng và ôm lấy bờ vai thanh mảnh, lòng chợt dâng lên một cảm xúc khó tả! Giọng thổn thức, nàng bảo rằng chính vì biết rõ Ba mẹ nàng sẽ không bao giờ chấp nhận cho nàng yêu và lấy một người khác chủng tộc, lại lớn hơn nàng đến hai mươi tuổi nên nàng đã cố tránh mặt, rằng đã đọc đi đọc lại những bức điện thư nhận được nhưng không dám trả lời; Nhưng bây giờ biết gã sắp đi xa, nàng lại sợ hãi vô cùng, sợ sẽ đánh mất người mà lâu nay trái tim thầm rung động từ nụ hôn đầu ấy!
Từng lời nói của nàng như thấm vào da thịt, làm gã xúc động mạnh, vội cúi hôn những giọt nước mắt trên mi, trên má nàng, rồi miết nhẹ lên bờ môi cong cớn đáng yêu, những nụ hôn kéo dài, kế tiếp nhau không dứt!

Gã đã hôn lấy những chiếc hôn nồng nàn từ môi mắt nàng, mơn man từ cổ xuống bờ vai rồi dụi đầu vào đôi vú căng tròn như đứa bé khát sữa đã lâu, gã cắn thật mạnh vào da thịt đầy mẫn cảm ấy và nghe khao khát bừng cháy ... Bỗng dưng gã đẩy nàng ra, hai chân khuỵu xuống, giọng tha thiết: "Ta cần phải cho nàng biết một điều rằng .... ta đã đính hôn với người khác rồi, đó là lý do tại sao phải ra đi . Ngày trước chỉ vì lòng hiếu thắng và ý muốn chinh phục mà ta đã lôi kéo nhiều người con gái vào vùng nước mắt và vào những đêm khó ngủ; Nhưng bây giờ lại khác - Nhã An ơi, ta không muốn là một kẻ bần tiện đối với nàng vì ta biết những nụ hôn ban đầu tuy vụng dại nhưng cái dư vị của nó, nàng ơi cái dư vị của nó sẽ làm nàng thao thức và khổ suốt một đời! Thế nên ta thà đuổi nàng về để rồi giấu mặt trong xóm điếm, còn hơn là ..."
Lúc này đây gương mặt nàng trắng bệt, mắt không giấu được nét bàng hoàng, và hình như đang cố nén tiếng khóc sắp vỡ ra trong lồng ngực, hai bàn tay nàng xiết chặt vào nhau trông thật tội! Nàng chẳng thốt được một lời, trong khi gã cứ nửa quỳ nửa ngồi trên sàn nhà, tư thế giống kẻ tội đồ đang chờ đến giờ phút bị phán xét . Họ cứ im lặng như thế thật lâu cho đến khi bóng tối đổ xuống, nhẹ nhàng len qua cửa sổ và bao phủ lên hai cái bóng bất động trong phòng .
Giọng gã cất lên phá vỡ sự tĩnh lặng: "Hôm nay Nhã An có lái xe không ?"
Nàng lắc đầu thật nhẹ .
- Thôi để ta đưa nàng về .
Nàng ngoan ngoãn đứng dậy bước theo gã xuống hành lang dẫn ra chỗ đậu xe . Gã từ tốn đeo nón bảo hộ cho nàng, dặn dò phải vịn gã thật chặt kẻo té rồi mới rồ máy chiếc mô tô và phóng ra xa lộ . Những cơn gió chớm đông làm nàng rùng mình, gã kéo nàng gần lại như muốn truyền hơi ấm sang; Nàng cảm nhận cái hơi hướm của gã mới đáng yêu và quyến rũ làm sao! Rồi liên tưởng đến những ngày tháng sau này sẽ không còn gặp nhau nữa, nàng thấy trân quý từng thời khắc đang trôi qua, thầm mong đường về nhà cứ xa, xa mãi ...

Mấy đêm liên tiếp gã không tài nào chợp mắt bởi biết bao suy tư và hình bóng nàng cứ quẩn quanh đâu đó trong đầu - Phải sống làm sao trong những ngày tháng trước mắt khi cuộc đời gã đã lệ thuộc vào một mối hôn nhân với một người con gái khác ? Ra đi hay ở lại thì đàng nào cũng khó xử, đơn giản vì công việc và chỗ ở đã sẵn sàng ở bên ấy nhưng phải đánh đổi bằng sự chia ly với nàng, còn nếu ở lại thì phải nộp đơn xin việc lại từ đầu mà không chắc là sẽ có ngay trong cái thời buổi kinh tế bấp bênh như thế này! Và một điều quan trọng khác rằng liệu Nhã An có phải là tình yêu đích thực của đời gã ? Riêng với Nhã An, nàng có vượt qua được cái trở ngại lớn từ gia đình để đến với gã ???

Ngày lên đường gã cứ đi ra đi vô, nấn ná lại với hy vọng nàng sẽ đến vào phút chót; Cuối cùng không thể đợi được lâu hơn, gã lái chiếc xe truck thuê từ hôm trước, giờ đã được chất đầy những đồ đạc, chầm chậm rời khỏi chỗ trọ cũ hướng ra xa lộ . Gã nào biết được ở một góc khuất bên kia đường, Nhã An đang ngồi trong xe, nước mắt chan hoà, lặng lẽ chào tạm biệt, lá thư trong tay nàng nhưng sẽ chẳng bao giờ đến được tay người nhận - Lá thư được viết bằng nét chữ nắn nót màu mực tím:

Yêu dấu của em,
Em tin một điều và cố gắng sống với điều ấy: "Dream as if you will live forever, Live as if you will die tomorrow" - Chính điều này đã dẫn dắt em đến với anh, với tình yêu và thế giới của anh, một người đàn ông ngạo mạn, bản chất là một người dám yêu dám sống một cách cuồng nhiệt! Anh có tất cả những sự bất toàn của thế gian trong con người anh; Anh cũng có những đam mê, có những khao khát yêu đương cháy bỏng. Chính những điều này nên khiến anh là một kẻ rất đáng yêu và cũng rất đáng ghét!
Tình yêu chúng mình đẹp thật và mong manh như những ngọn nến trong cơn bão, em chìm đắm và ngất ngây rồi lo sợ, rồi hốt hoảng trước những ngày mai không biết mình thuộc về đâu ? Nhưng dẫu sao em đã sống, đã yêu anh và vẫn giữ anh trong lòng em, vẫn suy nghĩ và nhớ nhung khắc khoải, vẫn tiếp tục tin vào một điều gì đó mà nó trở thành nỗi ám ảnh rất lớn trong em . Thế nên, dẫu có lựa chọn lại một lần nữa, em vẫn sẽ chọn yêu anh và không nghĩ đến ngày mai vì ngày mai, tương lai, hứa hẹn, tất cả với em mong manh quá! Còn tuổi xuân của em, rồi em sẽ làm gì với thời gian phiá trước nếu mình không đến với nhau được ? Em sẽ chọn cho mình một thái độ sống và một niềm tin, em sẽ sống trong tâm trạng tin vào phép lạ, phép lạ nào đó, còn không thì cũng đã quá đủ cho một cuộc đời của em .
Yêu dấu ạ, anh hãy tự chăm sóc mình nha .

Em,
Nhã An

Nàng đọc lại lá thư một lần nữa, vò nát rồi gục đầu thổn thức .

Mùa đông năm nay San Jose thật lạnh, và có lẽ lạnh hơn bao giờ hết vì đã thiếu vắng một người thương ...

201




Một trại chủ có 10 người làm công trong nông trại; bởi vì không có người nào năng nổ được như ông ta tưởng, ông bèn nảy ra một kế mà ông tin là sẽ trị cho họ bỏ tật lười biếng. Một hôm, ông bảo:

Các anh này, tôi có một việc dễ dàng, thoải mái chôngười nào lười biếng nhất nông trại này. Mời người nào lười nhất bước ra phía trước?

Ngay thứ khắc 9 người trong bọn cùng bước lên.

Tại sao anh không bước ra phía trước cùng những người khác.

Ông chủ trại hỏi người còn lại.

Người này đáp:

Mắc công quá.

2882




Một anh chàng chạy xe vượt đèn đỏ. Cảnh sát giao thông giữ lại và một mực bắt anh ta viết bản kiểm điểm.
- Báo cáo anh, em không biết chữ.
- Ai cũng viết được hết, tội của anh nặng đấy! Chàng nọ loay hoay một lúc rồi quyết định nộp một tờ giấy trắng kẹp 20 nghìn đồng. Anh cảnh sát hồ hởi:
- Thế mà bảo không biết chữ. Viết thế này là được gần một nửa rồi đấy!

2395




Anh chồng đi làm về, thấy vợ có vẻ lo lắng bèn hỏi:

- Em gặp chuyện gì buồn phiền à?

- Em buồn lắm, bởi vì lúc là quần áo, em sơ ý đã làm thủng một lỗ trên chiếc quần mới của anh.

- Đừng nghĩ ngợi nhiều em yêu! Chẳng lẽ em không nhớ anh còn một chiếc quần mới giống hệt chiếc ấy sao?

- Tất nhiên là em nhớ chứ. Thế nên mới có cái để vá vào chiếc quần thủng này chứ.
1348




Chiều rất nhạt, dáng riêng em rất đậm
Anh đứng nhìn quên lặng lẽ chiều phai
Có những chiếc lá vàng rơi thật vội
Chờ xuân về đỏng đảnh gọi sương mai
Em chậm rãi đi trong chiều thong thả
Ngày cuối năm mưa lất phất mùa xuân
Chiếc lá rụng sau lưng người quét lá
Em nhặt thầm tìm chút biếc cây xanh!

Em nhặt tìm hun hút gió heo may
Hoa vạn thọ rực vàng sân Thánh Thất
Con cu cườm gọi tết vọng bên sông
Hoa sứ nở trắng hiên chiều sắp tắt

Lá xuân thì lạnh phớt giọng sương non
Em lãng đãng hay là anh lẩm cẩm
Hỏi thăm đường tìm địa chỉ mùa hoa
Quên chiếc lá xuân chiều xanh sắc ẩm .

1507




Nhà tui không nuôi bò, chỉ có một bầy heo với một bầy trâu. Đứng trong nhà dòm ra thì chuồng trâu ở phía tay trái, chuồng heo ở phía tay mặt. Ở xứ này, mùa mưa là muỗi kêu như sáo thổi, trâu hay heo gì cũng phải giăng mùng cho nó ngủ.

Đầu canh năm, bà nhà kêu tui thức dậy, mở chuồng lùa trâu ra ruộng cày. Tui chỉ để ý một điều là lúc ngủ phải quay đầu vô vách để khi giật mình đứng lên, đi ngay ra mở chuồng trâu phía tay trái, rồi lùa đi.

Giống trâu ở nhà tui là giống trâu "phồn" rất to con và mạnh: vai ngang, bụng eo thắt, mông to... Hôm đó, hừng đông, tui lùa hai con trâu "phồn" ra ruộng, gách ách cày. Nhưng không hiểu sao hai con trâu hôm ấy chúng lại cày hăng quá, bước đi ào ào nhanh vô cùng. Khoảnh đất một mẫu tây, cặp trâu đã cày khoảng được gần một nửa thì mặt trời ló mọc. Cặp trâu bắt đầu đi chậm lại, tui cứ cầm cày, mặt ngó xuống đường cày, miệng la: "Ví! Thá!...", tay thì quất roi tới tới. Nhưng lạ đời, chẳng những hai con trâu không chịu nghe "ví, thá" gì mà miệng cứ thở hồng hộc, bước đi lệch bệch...

Cày thêm một lúc nữa, hai con nằm ì ra. Tui nổi giận đánh mỗi con một roi thật mạnh. Nó la một tiếc "éc". Đến chừng nhìn kỹ lại tui mới bật ngửa ra... Hồi khuya, vì vợ tui sửa lại cái chõng ngủ ngược đầu, trước khi đi ngủ tui quên để ý. Đến chừng nghe bả kêu, ba sờ ba sết bật dậy, tui cứ đi ngay ra mà mở chuồng phía tay trái như hằng bữa. Ai ngờ mở lộn nhằm chuồng heo.

879




Đón em vê` gå.p cơn mưa
Gió nghiêng vành nón nước lùa tóc xanh
Trách giọt mưa nỡ vô tình
Rơi vào giữa lúc chúng mình đón nhau
Mưa chiê`u chå?ng tránh vào đâu
Cơn mưa xô'i xả biê't bao giò+ ngù+ng
Ưó+t thì ta đã ưó+t chung
Bưó+c cao bưó+c thâ'p ta cùng nhau qua
Mưa chi mưa trå'ng bãi bò+
Hàng cây đang thå'm bô~ng lò+ mò+ xanh
Mưa rơi rơi khå'p chung quanh
Nghe xào xạc lá vå.n cành mà mưa
Nưó+c trôi chiê'c lá vâ.t vò+
Ưó+c gì mưa cũng biê't chù+a em ra
Mong trò+i gió tạnh mưa qua
Đê? tóc em lại bay xòa sang tôi
Nê'u còn mưa nữa mưa ơi
Có bao nhiêu giọt tìm tôi mà vàọ

1526




Lối Rẽ Khiêm Nhường


     Có rất nhiều lối rẽ trên đường đời, mà con người, khi đã đi đủ dài để ngoái lại, có thể không sao nhớ hết.

      Tết năm ấy trời rét đậm. Thằng Trình rủ tôi ra sông xem cá đớp mồi. Trường cấp hai của chúng tôi nằm trên bãi bồi của con sông Bùi. Cứ đến vụ rét là sông Bùi bé tí lại. Lũ trẻ con chạy qua chạy lại trên bãi sông hò hét mà người lớn cấm có để ý. Đôi ba năm lại có đứa sảy chân vào chỗ cát xoáy dưới lòng nước mà chết. Người lớn bảo nó đến số.

      Tôi mặc chiếc áo len màu đen, mẹ tôi chắp nối từ các loại len vụn rồi nối lại, rồi đem nhuộm đen. Mẹ ngồi đan trước Tết hai tháng là xong, Mùng một Tết, tôi có áo mới để diện. Tôi mặc đi ra sông theo thằng Trình. Nó nhìn tôi rồi nhìn xuống sông, nói câu bâng quơ:

      - Con gái chưa lớn đã thích màu đen.

      Thằng Trình mặc áo đại cán màu xanh công nhân của bố mới thải cho, chiếc quần tây cũng màu xanh công nhân. Nom nó giống người ở Công ty gang-thép. Nhưng nhà nó lại buôn gạo. Cả trường tôi, từ thầy cô giáo đến học sinh đều ghét bọn buôn gạo. Đó là giai cấp bóc lột, không thể sánh ngang tầm với nông dân và công nhân nông trường trồng cam của chúng tôi. Trong khi gạo phải phân phối từng cân từng lạng cho mỗi khẩu ăn theo đúng tiêu chuẩn quy định của Nhà nước thì gạo nhà thằng Trình luôn được cất giấu trong buồng. Đôi ba lần tôi ngồi ăn cơm nguội cùng nó. Cơm nguội mà vẫn thơm phức. Chỉ cần rưới vài muỗng tương là có thể đánh bay hết một bát sắt. Tôi ghét bọn buôn bán tư thương, nhưng lại thích chơi với thằng Trình. Vì sao tôi không biết.

      Nước sông năm ấy cạn lắm. Những chùm gai xấu hổ mọc lan cả xuống mép nước. Cá nhô lên đớp mồi đặc cả khúc sông. Trình đặt lưới xuống, thả thính chờ một lúc rồi vớt lên vô khối. Tôi cũng vớt được vài lưới đầy cá cơm với mấy con trắm cỏ đang lớn. Chúng tôi nổi lửa trên bờ sông nướng cá. Bữa tiệc kéo dài tới tận khi trời sập tối.

      Tôi nhìn lên bầu trời, ước:

      - Ước gì có một ông Bụt thật để tớ chôn những bộ xương cá này xuống cát.

      Thằng Trình cười:

      - Con gái hay nhỉ, chỉ thích quần áo đẹp. Không biết con trai cóc cần để ý quần áo.

      Tôi cãi:

      - Bọn tớ mặc quần áo là để cho mình, không phải để cho con trai nhìn.

      Thằng Trình rút cây đàn bầu tự chế nhỏ xíu giắt ở cặp quần ra gảy. Nó gảy bài “Trống cơm” nghe da diết lắm.

      “Tình bằng có cái trống cơm khen ai khéo vỗ ấy mới vông nên vông... Một bầy tang tình con xít. Nó mới lội sông, nó mới đi tìm...”.

      Khúc “Trống cơm” tự chế kéo lũ trẻ chăn trâu ngồi túm lại xung quanh. Những con trâu thiếu cỏ ngày Tết rống lên gầm gừ. Nhưng rồi tất thảy đều im lặng. Cả lũ trẻ. Cả dòng sông và lũ cá đớp mồi. Cả những ngọn gió rét thi thoảng ập tới thổi bùng ngọn lửa. Chỉ còn tiếng đàn tràn ngập bãi sông.

      Lớp thằng Trình mới có thêm một đứa con trai từ trường khác chuyển về, tên là Vũ. Bọn con gái lớp tôi tò mò nhìn. Nom Vũ thật đẹp trai, con trai gì mà da trắng mịn, lại cao dong dỏng, lại mặc cái áo bludông có mũ phía sau, ối đứa nông thôn với cả dân trồng cam ở nông trường chưa được nhìn thấy cái áo có mũ như thế này bao giờ. Lúc tan học, Vũ đứng chắn ở cổng trường hỏi mượn tôi quyển vở sử. Tôi lấy ngay cho nó mượn cảm thấy hãnh diện, lại cũng cảm thấy ngồ ngộ.

      Mấy hôm sau Vũ hỏi tôi:

      - Tôi muốn kết bạn với Tâm, được không?

      Tôi chưa thấy đứa con trai nào trịnh trọng như thế. Tôi vốn đi đâu cũng xếp nhất trường cả Toán và Văn. Vốn con nhà cán bộ cách mạng, đi đâu cũng được ưu tiên. Nhưng tôi không thích con trai trịnh trọng với mình.

      Tôi cười:

      - Anh biết làm gì?

      - Tôi biết hóa trang để đóng những vai Yến Thanh với Lý Sư Sư trong tích Thủy Hử.

      Tôi trố mắt ngạc nhiên:

      - Tớ không biết mặt mũi họ thế nào cả. Nhưng sắp tới tớ phải đóng vai chị Vân.

      Thầy Lợi dạy văn chúng tôi xấu trai lắm. Mắt thầy hơi hiếng, lại lem nhem. Miệng đã méo lại vẩu răng. Nhưng mà lúc giảng văn, chúng tôi như bị thầy bỏ bùa mê. Cả những đứa dốt đặc cán mai cũng ngẩn tò te ra nghe thầy thúc trống khua chiêng, nghe thầy xua mái chèo hay cày cấy bên dòng sông Bùi mênh mang đưa nước về biển. Biển Đông hiền hòa của đất Việt đã chôn vùi bao lũ xâm lăng, những áng văn thơ vi vút trên bầu trời hòa bình. Những khúc quân hành đưa bước chân người anh hùng ra trận...

      Lúc tan học, gặp Trình ngoài lối đi tắt sau trường, tôi bảo:

      - Tớ chưa bao giờ thấy có bài thơ nào ca ngợi người bán gạo.

      Thằng Trình ngạc nhiên nhìn tôi, sau thì đỏ mặt, môi mím chặt. Bấy giờ nó thốc tới túm chặt tóc tôi, túm chặt dần chặt dần. Rồi tay nó nới lỏng:

      - Tâm quên bài thơ “Quanh năm buôn bán ở mom sông...” à?

      Tôi không quên. Nhưng dẫu sao thì cả nước vẫn đang phải phân phối từng cân gạo. Còn nhà nó lại ăn lãi người khác, lại chẳng phải thiếu gạo bao giờ.

      Thầy Lợi chọn tôi đóng vai chị Vân trong vở “Nổi gió”. Chọn thằng Mạnh, to khỏe nhất lớp, đóng vai trung úy Phương. Còn thằng Trình có nét tây tây, được chọn đóng vai đại úy Đuyn-lơ. Thằng Mạnh chúa hay quên, nên cứ tập đi tập lại cái câu:

      - Chị Vân, chị Vân, đêm nay em sẽ đưa chị đi...

      Tôi buồn cười quá phá lên cười. Thầy Lợi hô:

      - Dừng lại! Cười như thế nhé.

      Tôi phải cười đi cười lại đoạn chị Vân giả điên cho đến khi thầy Lợi gật đầu. Thằng Trình ngồi gảy đàn bầu phục vụ đội văn nghệ lúc giải lao. Nó cũng đăng ký một tiết mục độc tấu đàn bầu vào đêm biểu diễn kỷ niệm ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản. Vai đại úy Mỹ của nó dễ ợt, chỉ nói vài câu lơ lớ là xong. Nhưng suốt thời gian tập nó không thèm nhìn tôi như trước đây. Đôi mắt nó lảng tránh, là lạ mỗi khi tôi cố nhìn thân thiện.

      Đêm biểu diễn. Vũ hát “Tình ca”. Dĩ nhiên chúng tôi phải nhờ vào Vũ hóa trang.

      Thầy Lợi đứng ngoài gật gù:

      - Con bé này ra dáng lắm. Hợp vai lắm. Nhưng mà đôi mắt buồn thế kia, lớn lên rồi thì khổ.

      Tôi cười, tôi thích người ta bảo tôi lớn lên khổ. Tính tôi từ nhỏ đã quái đản thế. Không hiểu sao. Thầy Lợi nói thì tôi lại càng tin. Tôi tin lớn lên dù kiểu gì cũng vẫn khổ. Tôi chuẩn bị cho nỗi khổ ấy với niềm kiêu hãnh như người ta biết chắc mình sẽ bước xuống mồ. Và khiêm nhường bước trên lối đi dành cho mình. Nhưng để đến được lối đi khiêm nhường đó, con người ta phải trả giá, thậm chí cái giá đắt đến khôn lường.

      Lúc Vũ hát bài “Tình ca”, tôi quên hẳn “Trống cơm” của Trình. Cô Dung thì thào với mấy thầy cô đứng cạnh:

      - Ai duyệt cho hát bài này thế? Ướt át quá. Lớn quá.

      Thầy Lợi bênh:

      - Bài này vừa tình cảm, vừa hùng tráng. Khuyến khích thanh niên lắm.

      Chúng tôi vẫn là trẻ con. Nhưng sắp đủ tuổi vào Đoàn. Thầy Lợi chỉ được vào Đoàn rồi hết. Nghĩa là thầy không được vào Đảng. Thầy lấy vợ là con địa chủ. Nghe nói cô ấy rất đẹp, nhưng vì là con địa chủ nên không ai dám lấy, đành lấy thầy giáo nghèo, lại toét mắt. Chỉ có lũ trẻ con chúng tôi biết thầy tinh tướng lắm. Được làm vợ thầy, coi như cô ấy đã được đi trên lối đi khiêm nhường của cuộc đời. Nhưng ở trường lúc nào người ta cũng xếp thầy vào hàng những người mù mờ ý thức giai cấp...

      Tôi không còn mày tao với thằng Trình. Không về nhà Trình ăn cơm nguội rưới tương. Cũng không còn cùng nó ra sông kiếm cá hay ngắm mặt trời lặn. Tôi cảm nhận làn da của mình đang bừng lên dưới nắng mới. Tôi biện hộ cho mình.

      Một hôm trong ngăn bàn học của tôi bỗng xuất hiện một lá thư. Tôi hoa mắt khi nhìn những dòng chữ quen thuộc nhảy múa trước mắt: “Tâm ơi, trái tim còn đập, anh còn yêu em”.

      Cái Thanh chồm lên giật tờ giấy đáng thương:

      - Chết nhé. Thư tình chúng mày ơi...

      - Cái gì vậy? Lũ con gái ngốc nghếch ùa tới.

      - Thư của thằng nào gửi cho cái Tâm. Cái gì thế này? “Tâm ơi trái tim còn đập, anh còn yêu em”. Eo ôi!

      Cái thời chiến tranh bom đạn, chỉ cần nói chữ “yêu” thôi người ta đã không dám, huống chi những đứa trẻ mới mười hai, mười ba như chúng tôi. Một cái nhìn như là sự phạm tội xấu xa. Lòng kiêu hãnh, mong muốn bảo vệ danh dự trỗi lên như thứ ung nhọt thường nhấn sâu con người vào nỗi hoảng sợ. Cha tôi là một sĩ quan cao cấp. Mẹ tôi là bác sĩ được cả vùng yêu quý. Tôi luôn là tấm gương mà mọi người trong vùng thường lấy ra răn dạy con cái vậy mà lại có “thư tình” sao? Mà lại là của ai cơ chứ. Gia đình ấy...

      Tôi giằng lấy tờ giấy, chạy vụt lên văn phòng nhà trường, nước mắt chảy ra giàn giụa. Các thầy cô giáo chuyền tay nhau mẩu giấy, cùng nhăn mặt phẫn nộ:

      - Ghê gớm quá. Mới tí tuổi đầu. Đứa nào thế nhỉ?

      Thầy Lợi đang soạn bài ở góc phòng, nhìn mẩu giấy rồi nhìn gương mặt đầm đìa nước mắt của cô học trò cưng. Nước mắt của tôi hay sự nhu nhược của thầy đã phạm sai lầm?

      Chính thầy! Dù bây giờ thầy còn sống hay đã chết, tôi cũng xin dâng thầy lời phán xét duy nhất của tôi trong toàn bộ đoạn đường khiêm nhường để bước xuống mồ của thầy. Dù tôi biết thầy chỉ vì quá yêu quý tôi.

      Thầy Lợi ra lệnh thu vở của tất cả con trai khối 7 để dò chữ. Chẳng mấy chốc, kẻ phạm tội đã bị gọi lên gặp thầy hiệu trưởng. Cả trường xôn xao về việc thằng “con buôn” dám tỏ tình nhăng nhít với con gái một sĩ quan đang quên mình ở chiến trường. Vũ đến gần tôi, nhắc khẽ khàng:

      - Tâm đừng để bọn con trai đến gần. Chúng nó dễ nhờn lắm.

      Tôi nhìn Vũ, thấy ớn lạnh.

      Sau đó mấy hôm thì không thấy Trình đi học. Trình bỏ học lặng lẽ như dòng nước sông Bùi chảy về biển. Tôi muốn đến nhà để tìm, nhưng tôi đã lớn để hiểu rằng, mình không còn tư cách để nhìn thẳng vào mắt Trình.

      Chiến dịch Hồ Chí Minh mở ra đúng vào lúc chúng tôi đang học kỳ hai lớp mười. Từng đoàn quân mặt trẻ măng lên đường ra trận. Có một đoàn quân đi qua lớp học, cùng chững lại rồi gọi vọng vào lớp:

      - Tâm ơi! Trình muốn chào em.

      - Tâm ơi!

      Lớp học đang im phắc bỗng sôi cả lên, rồi nhào cả ra mấy cửa sổ. Cô giáo dạy sử cũng nhào ra. Chỉ có mình tôi không dám nhúc nhích khỏi chỗ của mình. Cô sử gọi:

      - Tâm ơi, ra chào các bạn kìa!

      Tôi khẽ vươn người ra cửa sổ. Tôi không nhìn thấy Trình đâu trong đoàn người đang bừng sôi nhiệt huyết. Nhưng tôi nghe rõ tiếng của Trình giữa cái không khí sôi động đó:

      - Tâm ơi, Trình đây! Chào Tâm nhé! Học giỏi để sau này thành cô giáo.

      Tiếng của Trình chìm trong tiếng nói cười vô tư của đồng đội. Có ai đó dõng dạc:

      - Tâm ơi quả đất xoay tròn. Trái tim còn đập anh còn yêu em.

      - Các em ơi, ở lại học nhé. Bọn anh đi đây!

      - Chúc chiến thắng trở về!...

      Tôi không biết về sau Trình có trở về khi chiến tranh kết thúc? Vùng quê có con sông Bùi chỉ là nơi mẹ tôi về công tác mấy năm.

      Tôi cũng không biết thầy Lợi sướng khổ ra sao? Có mệt mỏi trên con đường gập ghềnh đời thầy đã chọn?

      Vũ theo tôi một thời gian thì mệt, đành bỏ. Tôi vẫn gặp anh hàng tuần trên một trang báo lớn. Nhưng chưa một lần anh đưa tay ra giúp tôi khi tôi gặp trắc trở trong cuộc sống riêng. Chưa lần nào, dù chỉ một đồng xu cầu may.

      Bây giờ hễ có ai gảy đàn bài “Trống cơm” là tôi dừng xe lại bằng được để nghe trọn câu cuối cùng.

      “... Tình bằng tang tình con xít. Nó mới lội sông. Nó mới đi tìm. Em nhớ thương ai. Duyên nợ khách tang bồng”.

      Nhưng tiếng đàn bầu trong thành phố nghe sao lạc lõng. Mà cũng chẳng có ai chơi đàn bầu bên sông, dưới bầu trời đêm như cái đêm mùng một Tết năm ấy.

      Bây giờ tôi kể chuyện này cho người con trai tôi yêu. Không phải tôi vương vấn gì người xưa. Mà để anh hiểu, là anh đã dự phần trong một phần ngàn con đường đi tìm lối rẽ khiêm nhường của tôi. Để đừng đánh mất tôi.



Tác Giả: Võ Thị Xuân Hà

92




 - Tôi đi rồi - người phụ nữ nói với người giúp việc mới - đừng quên cho bọn trẻ ngủ lúc 9 giờ.

Khi về nhà, người chủ hỏi người giúp việc xem chị ta cho lũ trẻ ngủ ra sao.

- Rất tốt, thưa bà, tất cả bọn trẻ đều ngủ. Người giúp việc trả lời. - Chỉ trừ thằng lớn nhà chị, cái thằng mặt đỏ hung hung là không chịu nghe lời. Nó cứ chống cự lại tôi thế này này!

- Mặt đỏ hung hung - Bà chủ kêu lên - Trời ơi! Đấy là chồng tôi!

890




Tháng tư trải vàng hoa nắng
Có con bướm trắng đi về
Chập chờn hai tà áo lụa
Dịu dàng sang cả ngày rơi

Tháng tư cây gòn trĩu trái
Thả bông bay trắng con đường
Có người về qua nghiêng nón
Có người lòng những tơ vương

Tháng tư trải dài mộng ước
Vẽ trên trang giấy học trò
Nồng thơm chút tình sông nước
Ơi người có hiểu giùm cho ?821


Powered by Blogger.