Sau bài thuyết trình, tổng giám đốc cáu kỉnh nói với cô thư ký:
- Tại sao cô chuẩn bị bài phát biểu dài thế kia chứ! Đã dặn viết ngắn gọn thôi, có thấy người ta ngáp và ngủ gật không?
- Vâng... em xin lỗi. Tại vì em trót kẹp nhầm cho sếp cả ba bản copy của cùng một bài.
2139
Bốn nhà phẫu thuật đang nghỉ uống cà phê và thảo luận về công việc, một người khơi mào:
- Tôi nghĩ tiến hành phẫu thuật với các nhân viên kế toán là dễ nhất, mọi thứ bên trong anh ta đều được đánh số. Bác sĩ ngoại không đồng tình:
- Tôi thì lại thấy thủ thư là dễ nhất, anh mổ họ ra và nội tạng được sắp theo thứ tự chữ cái. Chuyên gia giải phẫu thần kinh lại có ý kiến khác:
- Ngăn nắp nhất vẫn là thợ điện. Mọi thứ ống và dây trong người anh ta đều được đánh dấu bằng mầu sắc. Còn ông giáo sư già nhất thì cay đắng nhận xét:
- Thế các anh đã tiến hành ca mổ cho luật sư bao giờ chưa? Họ không có tim, không xương sống, hộp sọ rỗng, đầu và mông có thể thay đổi cho nhau được.
2071
... Ngày .. tháng .. năm ...
- Con lạy má, má ơi đừng bắt con giết con của con!
- Má cũng lạy con, con ơi! Danh giá nhà mình, mặt mũi ba má và
chị em con .. nỡ nào con đem chôn xuống bùn hay sao Uyên ơi\?? Hay con
muốn ba má tựï tử chết con mới vưà lòng???
Nước mắt tôi trào ra, lời van xin như tắt nghẹn khi má tôi đem
sựï sống còn của ba má ra doạ tôi\.
Tôi đặt bàn tay lên bụng. Trời, đứa bé vô tội, nó có biết
đâu sẽ chẳng bao giờ được cất tiếng khóc chào đời, được bàn tay
mẹ bồng ẵm, nâng niu!
Nước mắt tôi cứ tuôn, đầu óc tôi mụ mẫm. Lời má tôi cứ
vang đi, vang lại bên tai: Phá thai để tránh tiếng chửa hoang lam`
xấu mặt gia đình!
Trời ạ!!! Tại sao tôi lại phải làm cái việc ghê tởm đó, tại
sao tựï tôi lại có thể giết chính con ruột của mình cho dù nó chỉ
mới tượng hình??
Ngày .. Tháng .. Năm ..
Tôi thẫn thờ theo ngươi y tá vào phòng. Trái tim tôi cơ hồ bị
bóp nát. Mẹ xin lỗi con! Ngàn lần xin lỗi, vì gia đình, vì danh giá
của ông bà mà mẹ phải làm cái việc tàn ác nầy!
Tôi lịm đi trong tiếng va chạm của những dụng cụ trong phòng và
khi nhìn thấy bàn tay bác sĩ đầy những máu\. Con ơi, tha lỗi cho mẹ,
con ơi!!!!!
....
...... Tôi mở mắt ra cảm thấy phần dưới cơ thể mình ê ẩm.
Như thói quen mấy lúc gần đây tôi lại đưa tay sờ bụng để nghe
"nó" chạy tới, chạy lui báo hiệu sựï hiện diện của "nó". Chợt
bàng hoàng khi bên dưới bụng tôi bây giờ là một khoảng trống
không
- Con ơi!!!!
Tôi lại òa khóc và mê đi trong tiếng nấc ngẹn ngaò!
Ngày .. tháng .. năm ..
Ngoài trời đang lác đác mưa, tôi ngồi trong phòng nhìn ra, chung
quanh tôi im vắng la.. Nỗi buồn kéo tới bủa vây quanh tôi giống
như một bàn tay vô hình đang ngắt dần, ngắt dần những nụ hoa tin
yêu trong lòng tôi ..
Chợt nhớ những ngày tháng cũ có tôi và anh. Người đàn ông
vô trách nhiệm đã hờ hững đẩy tôi ra và quay lưng đi vội vàng khi
nghe tôi báo tin đã mang thai hai tháng!
Kết qủa của những tháng ngày yêu dấu nồng nàn, của những
lần mê muội trong tình yêu, của một đời con gái nhẹ dạ cả tin!!
Anh đã bỏ tôi vào chính cái lúc tôi cần có anh bên cạnh,
chính vào lúc tôi cần có một đám cưới để hợp thức hóa đứa con
ngoài ý muốn!
Nhưng ... Lời tình đã tắt, yêu dấu đã phai! Bộ mặt sở khanh đã
hiện hình. Tôi còn nhớ cái nhếch mép đểu cáng của anh khi nghe
tôi thỏ thẻ thú nhận mình có con với anh:
- Hừm, có bầu rồi sao\?? Lẹ thế? Biết có phải con của tôi hay
không? Cô đừng có làm cái chuyện ai ăn ốc mà bắt tôi đổ vỏ
đấy nhé!
Trời ạ! Giá mà mặt đất có nổ tung chắc cũng không làm tôi
kinh hoàng khi nghe những lời anh nói.
Tôi lắp bắp:
- ... Sao anh nói vậy\?? Anh đang đùa đấy hơ??
- Nầy, nhìn mặt tôi xem, có đuà hay không? Humm .. kể từ nay
đường ai nấy đi, tôi không có gì phải lo lắng cho cô, tôi còn gia
đình của tôi và còn sựï nghiệp của tôi nữa chứ .. Đâu có dể vì
cô ăn càn, nói bậy mà bỗng chốc phải đi đoong. Hết vui rồi,
đường ai nấy đi!
Rồi tôi nghe tiếng anh lầu bầu:
- Làm sao mà lại dễ có con thế .. Thật là phiền!
cảm giác như tê cứng, tôi không bao giờ ngờ được anh sẽ tráo trở
nhanh như thế. Lời nói chưa kịp thành câu đã tắt nghẹn trong cổ
họng tôi\. Đâu rồi những lời ngọt ngào âu yếm, những cử chỉ săn
sóc yêu thương của anh dành cho tôi\? Tất cả bây giờ đều là một
màu xám xịt, khô khốc như những mãnh thủy tinh vỡ nát trên mặt
đường.
Ngày .. tháng .. năm ..
Mấy ngày rồi tôi không ăn được, nỗi đau đớn cứ dày vò làm
tôi không còn thiết gì nữa\.
Bây giờ chỉ còn khung cửa sổ là nơi tôi có thể đưa mắt nhìn ra
thế giới bên ngoài để rồi lắng nghe những vòng quay của cuộc
sống bịp bợm, giả dối đang quay cuồng.
Tôi nghe tiếng má tôi đon đả chào khách, tiếng cười sang sảng
của ba tôi\. Hình như mọi người đã bỏ quên tôi trong căn phòng
nầy với một nỗi đau xé lòng!
Người nhà tôi đang cố biểu lộ sựï hanh phúc, nề nếp và gia
giáo của một gia đình có tiếng tăm và địa vị trong cái thành phố
có quá nhiều con người hay soi mói chỉ chựïc bươi móc nhược điễm
của nhau nầy!
Tôi ghét cái giả dối đó, tôi ghét tôi, tôi ghét mọi người
cho dù họ là những người thân thuộc nhất của tôi!
Cũng chính vì cái mặt nạ danh gía đó, cũng chính vì sựï hèn
nhát của bản thân mình mà tôi đã giết con tôi một cách gián
tiếp! Cũng vì mặt mũi gia đình và vì muốn cho đám cưới chị tôi làm
rạng rỡ gia đình mà ba má tôi đã ép tôi hủy hoại đi mầm sống
nhỏ nhoi, hủy hoại đi tang chứng của một đứa con gái chửa hoang
làm hại đến danh dựï gia tộc.
Tại sao vậy\?? Tại sao những người đàn bà có chồng lại có
quyền thai nghén và sanh con? Đứa con ra đời sẽ là niềm hạnh phúc
của nhiều người\. Còn những người con gái lỡ lầm chưa hề được
một lần lên xe hoa, chưa được đeo vào ngón áp út chiếc nhẫn cưới
lại phải mang tiếng là lăng loàn, là hư thân mất nết .. hay nặng
hơn nữa là những cái nhìn khinh bỉ và cái trề môi cùng ba tiếng
"đồ chửa hoang" được ném ra!
Tại sao miệng đời lại bất công đến thế? Trong khi tôi muốn
được làm mẹ, được nhìn thấy mặt đứa con mà lần đầu mình tạo ra
bằng tình yêu thì mọi người lại tước đi niềm hy vọng đó của tôi
bằng những mỹ từ rỗng tuếch, vô tâm và vô nhân đạo\.
Danh giá, mặt mũi gia đình lớn hơn mạng sống của con tôi hay
sao\? Và .. cả tôi nữa, tôi đã đầu hàng dưới một lý do bào chữa
rất vô lý: Báo hiếu cho cha mẹ!
Nước mắt lại trào ra, tôi đau lòng khi nghĩ đến đứa con chưa
được thành nguời đã vì chữ hiếu của mẹ mình mà mãi mãi ở trong
cõi hư vô!
Ngày .. tháng .. năm ..
Đêm qua tôi mơ thấy mình dắt một đứa bé có đôi mắt tròn xoe
và hai người chúng tôi đi qua cầu, bỗng dưng đứa bé tuột khỏi tay
tôi và biến mất. Tôi cuống cuồng gào thét, chạy đến bên thành
cầu nhìn xuống:
- Con ơi, con ơi ....trở lại đi!
Tôi giật mình tỉnh giấc khi nghe tiếng má tôi nghiêm khắc bên
tai:
- Lại mơ bậy nữa hả Uyên?
Choàng dậy, tôi tránh cái nhìn của má. Kể từ hôm vào nhà
thương đến bây giờ tôi tránh tiếp xúc với má tôi\. Không hiểu
tại sao, nhưng cứ nhìn thấy má là tôi lại nhớ hai bàn tay đầy máu
của bác sĩ lúc đem con tôi ra khỏi thân thể tôi\.
Tiếng má lại vang lên:
- Ngày mai là đám cưới chi. Uyển con rồi, lo mà ra giúp má
tiếp họ nhà trai chứ. Ngồi trong phòng hoài hay sao\?
Tôi im lặng .. Bây giờ lời nói với tôi không còn ý nghĩa gì
nữa, nó nhạt nhẽo làm sao\. Ngày mai là đám cưới chi. Uyển rồi
sao\? Trời, mau thế, thấm thoát mà đã gần 4 tháng rồi!
Má tôi ra khỏi phòng sau tiếng đóng cửa thật mạnh, trả tôi
lại với nỗi suy tư chỉ mình tôi hiểu\. "Đám cưới chi. Uyển" .. trong
đầu tôi cứ vang lên câu nói của má.
Đám cưới chi. Uyển là dịp để cho ba má tôi hãnh diện khi có
con gái cưới hỏi đàng hoàng, là dịp chi. Uyển khoe khoang với bạn
bè về nguời chồng giàu sang của chi..
Nhưng .. người ngoài có ai biết đâu để đánh đổi những điều
đẹp đẽ đó thì tôi - đứa em gái của cô dâu - đã làm một kẻ sát
nhân và cả má nữa .. Má cũng là kẻ sát nhân khi chỉ bằng lời
van xin, khóc lóc má đã đẩy tôi đến chổ phá thai và để má trở
thành bà ngoại mà lại đi giết cháu ruột của mình!!!!!
Ngày .. tháng .. năm ..
Tiếng nhạc, tiếng cười nói hoà lẫn trong muì pháo bay lên, chi.
Uyển trong chiếc áo cưới trắng tinh e ấp bên chú rể. Tôi nép vào
một góc và chợt thấy mình lạc lõng giữa những con người mang
nhiều màu sắc tươi vui kia\.
Loáng thoáng đâu đây lời chúc trăm năm hạnh phúc, đầu bạc
răng long. Tôi tựï hỏi: Có sao\?? Có đầu bạc răng long, có chung
sống cả đời hay sao\? Làm sao tôi tin được điều đó khi người tôi
yêu đã hèn nhát bỏ tôi lại với những sóng gío trắc trở của
cuộc tình vụng dại!
Tôi không biết nên hận anh, thù ghét anh hay là nên thương hại
con người anh quá nghèo nàn trong suy nghĩ và tình cảm. Từ trong
lòng tôi tình yêu dành cho anh đã hết chỉ còn lại sựï khinh miệt
một con thú đội lốt người!
Rồi mọi người rời giáo đường ra xe để đến nơi đãi tiệc cưới\.
Tôi thẫn thờ như cái máy bước theo ...
Đoàn xe cưới theo nhau nối đuôi đi qua những con đường lớn trong
thành phố .. Tôi nhìn thấy gương mặt chi. Uyển cười thật tươi, thấy
mặt ba má tôi phổng phao vì sung sướng.
Cũng những con đường nầy, ngày xưa tôi và anh đã từng đi qua\.
Chỉ mới vài tháng sau thôi mà tôi nghe xa lăng lắc và lạ lẫm như
lạc vào một nơi nào chưa hề biết.
Đoàn xe theo nhau qua cầu\. Mặt sông hôm nay sao buồn vậy\? ?
Bất chợt tôi nhìn thấy con tôi đang ngụp lặn giữa dòng nuớc, cánh
tay nhỏ xíu quơ lên như cầu cứu\. Tôi quýnh quáng hét lên:
- Dừng lại, dừng xe lại ngay ...
Mọi người trên xe ngơ ngác, chiếc xe chậm dần và nép vào rồi
dừng lại\. Tôi mở cửa xe phóng ra thật nhanh lao đến bên thành
cầu mặc cho người trên xe hỏi:
- .. Gì vậy Uyên??
- .. Chuyện gì xảy ra vậy\??
Con đâu\? Con tôi đâu rồi\? Tôi chồm người ngó qua thành cầu,
bóng dáng nhỏ bé của nó đang ở dưới kia, đang cần tôi đến đó để
cứu nó.
Tôi chồm hẳn người ra và bỗng thấy thân hình mình nhẹ thênh
thênh. Con ơi, mẹ đến cứu con nè!
Hình như làn nước đang trùm lấy thân thể tôi. Tôi cố bơi giữa
dòng nước đang chảy xiết để níu lấy những ngón tay bé xíu của con.
Rồi .. dường như cả người tôi bay bổng lên cao cùng với ánh mắt
xoe tròn ngây thơ của đứa bé và .. loáng thoáng tôi nghe tiếng la
của chi. Tyển, tiếng hét của ba và tiếng cầu cứu của má:
- .. Trời ơi! Ai cứu giùm con tôi!!!!!
Tôi mĩm cười và nhắm mắt lại tận hưởng cảm giác êm ái của
dòng sông mang dến. Tôi như nhìn thấy ánh mắt thánh thiện của
những thiên thần bé nhỏ và dòng sông đưa hồn tôi đi, đi về một
nơi chốn ở đó không có những điều phiền muộn, không có sựï giả
dối, không có danh lợi bon chen, không có những thị phi, không có
những soi mói ganh đua.
Cám ơn dòng sông, cám ơn con: Thiên Thần của me.. Kể từ hôm
nay mẹ và con mãi mãi ở bên nhau!
Người vợ trẻ, sau một thời gian xa cách, được gặp lại chồng mới từ quân ngũ trở về. Đêm đầu tiên, hai người tâm sự đến gần sáng mới chợp mắt... Bỗng có tiếng chuông cửa, cả hai choàng tỉnh. Người chồng hốt hoảng:
- Dậy mau, em yêu, hình như chồng em về kìa!
Người vợ giọng vẫn còn ngái ngủ:
- Yên tâm đi, đừng sợ, hắn giờ vẫn đang còn trong quân ngũ mà.o O o
Ông kia thường bị bạn bè chê là bất lực. Một hôm, ông hớn hở khoe:
- Vợ tôi vừa sinh một bé gái! Ai còn dám nói tôi là bất lực nữa không?
- Nhưng đâu có ai nói là vợ ông bất lực!2610
Bác thợ cạo cắt tóc cho một cha xứ. Cha muốn trả tiền nhưng bác không đồng ý và nói: "Con không thể lấy tiền của cha được. Cha là một người tốt và cha phục vụ cho Chúa". Sáng hôm sau, người thợ cạo tốt bụng tìm thấy trước cửa nhà mình một tá kinh thánh do cha sứ trả ơn. Hôm sau, bác cắt tóc cho một cảnh sát và lại không lấy tiền. Bác nói: "Tôi không thể lấy tiền của anh được. Anh là một người tốt và anh bảo vệ cho cuộc sống của chúng tôi". Sáng hôm sau, ông ta tìm thấy trước cửa nhà mình một tá bánh rán của người cảnh sát trả ơn. Lần này, người thợ cạo cắt tóc cho một luật sư. Bác cũng không lấy tiền: "Tôi không thể lấy tiền của anh được. Anh là một người tốt và anh chiến đấu cho công bằng xã hội". Sáng hôm sau, một tá luật sư chờ trước cửa nhà bác thợ cạo chờ cắt tóc.
Kế sách nhà bếp Bạn lỡ sinh ra dưới ngôi sao xấu! Kém xa đối thủ của bạn về "túi tiền". Hắn chơi xe xịn, bạn xài "Su một trăm năm". Hắn chơi di động, bạn xài điện thoại công cộng. Nhưng bạn đụng độ với hắn trong một cuộc đối đầu không khoan nhượng vì hắn và bạn cùng yêu một cô xinh đẹp. Hãy biến nhược điểm thành ưu điểm, hãy chứng tỏ bạn thông minh hơn hắn. Kế sách, cẩm nang đây: Ðiều kiện ắt có... Bạn cũng phải là người được người đẹp cho đến nhà, nghĩa là có qua sơ giao, đã được cho xếp hàng trong đám "sĩ tử" ứng thí. Có được điều tiên quyết ấy bạn hãy: - Không bao giờ ngồi ở phòng khách, hãy tìm cách lân la xuống bếp trò chuyện với nàng. - Khi đối thủ của bạn đến thăm nàng. Hắn sẽ ngồi ở phòng khách, bạn hãy đi chân đất, áo quần loàng xoàng càng tốt, bưng nước lên mời hắn với một nụ cười rất thản nhiên "đàn ông tính" (tuyệt đối không nhăn nhó, cau có). - Sau đó, trở lại bếp ngồi chờ. ...Và đủ Ðối thủ của bạn sẽ rơi vào tâm lý hoang mang, sẽ thăm dò, sẽ nghĩ ngợi: "Tên đó hẳn phải được gia đình chấp nhận, hắn đã rất thân thiết với nàng (dù thật sự bạn cũng chỉ quen nàng như hắn mà thôi) nên mới dám đến nhà nàng mà ăn mặc lèng xèng, lại từ nhà bếp đi lên". Nghĩa là thôi rồi! Hắn ta sẽ sốt rét và tự êm thắm rút, dương cờ trắng. Còn bạn "bất chiến tự nhiên thành" và nhược điểm yếu kém "túi tiền" của bạn trước đối thủ đã trở thành vũ khí sắc bén, gã nào lò dò đến tìm nàng, bạn cứ bổn cũ soạn lại. Khi chẳng còn "ma" nào đủ kiên nhẫn, tự tin đến chơi với nàng, nàng chẳng còn ai ắt sẽ đành chọn bạn vậy. Bạn không tin ư? Hãy tin đi, bởi lẽ câu chuyện và kinh nghiệm vừa kể của chính người viết đấy. Vợ hắn hôm nay chính là cô gái ấy, chẳng thể là ai khác. Thế mới khổ!
Chiến Cuộc
( Thề thơ theo mẫu tự C )
Cần chi cải chính chiến công
Cầm cương, cưỡng chiếm coi chừng cuộc chơi
Chiến chinh, chệnh choạng, cột cười
Chóng chầy, chắc chắn cuộc chơi cuốn cờ ? ? ~
2521
Ngả nón chào mùa Xuân đi qua
Cô sáu tuổi không cười
Đôi bím thơ ngây
Gửi tiếng lòng trên má hây hây
Nếu ai hỏi
Cô cúi mặt
Sương một ngấn
Đong đầy
Lạ lẫm như giòng sông
Trôi buồn tênh
Như mưa giăng ngang nhánh sầu đông
Như thời gian bay mải miết
Én lượn thinh không
Vàng diệp héo hon
Cô không thể hiểu sao môi đỏ
Mầu dâm bụt
Sao cây lá run run
Mầu xanh quạnh quẽ
Sao khung trời bỗng tím
Sữa nào tuôn giữa hai máng vôi
Trắng trong
Mới sáu tuổi
Cô ngửa mặt ôm khối sầu
Bỏng cháy
Kia con nắng lạ thắp đuốc bàng hoàng
....................
Nửa đêm thức giấc
Cô gõ cửa mùa Xuân cũ
Nỗi xưa còn ghi
Dấu chân mây924
Chị Diệu về quê khi đoàn cải lương Mưa Bình Minh đang giữa mùa lưu diễn. Tàu ghé đập Bàu Mốp, chị lội một đỗi, gặp má chị đi đám giỗ về, má chị kêu :"Trời đất, con Diệu, sao đi về vào lúc này ?". Chị nghe muốn khóc. Chị, con gái của má, rời nhà từ năm mười bảy tuổi, bây giờ đã bốn mươi. Chưa khi nào gió chướng mang cái ngọn ráo khô bay qua rạch Bàu Mốp mà chị về nhà, kêu má ra cửa sau, chỗ thơm lựng hương cau, nhổ tóc sâu, bảo sẽ ở lại nhà lâu, lâu lắm. Nên má cứ nhìn hồ nghi, có chuyện gì sao con. Chị cười cười không nói gì, hỏi con San đâu. Má chị bảo nó đi đón ghe khóm từ rẫy Thới Bình qua, mua về rồi chèo xuồng dài dài xóm bán lại. Chị nuốt ực nỗi cay đắng vào lòng,"Sao má để nó đi, con nuôi hai người nổi mà !". Bà già bảy mươi ba tuổi nhìn đứa con gái đầu bạc của mình, xót xa :"Bà cháu tao có cần tiền của bây đâu. Tao cũng cản hoài mà nó có nghe đâu. Tánh nó cũng cứng đầu cứng cổ hệt bây, bây biết".
Chị biết, bởi có lần về, con San mang trả những gói tiền chị đã gởi . Những gói tiền còn nguyên vẹn như còn dính mồ hôi tay chị, nó bảo :"Em cảm ơn, em với ngoại nuôi nhau được, chế đừng lo, chế có tuổi rồi, để tiền hờ khi bệnh hoạn nghe khách sáo như người dưng nói chuyện với người dưng.
Chị sinh con San cũng ngay mùa này, gió này. Gọi là San, là vì khi Hoàng Bảo từ thành phố tăng cường xuống"Mưa Bình Minh", chị Diệu với anh hát chung tuồng San Hậu. Chị yêu anh lắm, không ai còn có thể nghệ sĩ hơn thế, tất cả con người anh toát lên cái gì đó phong trần, phiêu lãng, thương không chịu được. Chị đặt tên cho đứa con đầu lòng là San vì tin rằng sẽ đẻ cho anh thêm thằng Hậu, nhưng thằng Hậu mãi mãi không bao giờ có. San vừa tròn bảy tháng để nó lại cho má, chị đi. Hôm đó nó đã bú cho thật no rồi, chị ép cho no nữa. Nó ngậm vú chị ngủ ngon lành. Đặt con xuống giường, chị còn thấy cái miệng nhỏ xíu của nó mút mút. Rồi từ đó chị không dám nhìn thêm lần nào nữa, sợ mãi mãi mình không thể nhấc chân đi. Mà chị thì không thể từ bỏ ước mơ của mình, trở thành cô đ
Chị yêu vai Trưng Trắc này biết bao nhiêu, người phụ nữ cũng có lúc dao động, mềm lòng khi chồng của mình đang nằm trong tay giặc. Nhưng rồi Trưng Trắc vẫn mạnh mẽ đánh trống xuất quân, nước mắt bi hùng nhỏ xuống mặt trống vang lời ly biệt. Mấy hôm đầu, có lúc sữa xuống nặng, chị Diệu nhớ con quay quắt, chị muốn bỏ hết, về nhà vùi mặt mình vào làn da thơm tho của nó, nhưng nghĩ đến vai diễn của mình, chị ghì lòng lại. Đâu nè, Trưng Trắc đâu có nữ nhi thường tình vậy.
Vở được đoàn đem đi dự hội diễn toàn quốc, năm đó chị nhận huy chương vàng, bắt đầu có một chút danh tiếng. Chị nguôi dần nỗi nhớ nhà nhớ con. Chị bận lu bù với hàng chục, hàng trăm vở mới. Hồi đầu chỉ mùa mưa chị mới ờ nhà lâu, giữ con cho má đươn thúng, tưới trầu. Sau này trời mưa chị cũng phải đi học bồi dưỡng nghiệp vụ, chánh trị. Chỉ về khi trên đường đi lưu diễn, tiện đường ghé lại, nhiều khi con Phèn còn chạy te te ra sủa. Có lúc thấy cái áo phơi ngoài sào, chị hỏi áo ai, má bảo, áo của con San chớ ai, chị cười, trời đất, nó lớn dữ vậy hả ? Mà không biết mình đang hồn nhiên đứng bên đời, nhìn nó lớn...
San chưa bao giờ kêu chị Diệu một tiếng má. Khi nó biết nói nó bắt chước mấy dì, gọi chị bằng chế, xưng em. Dạy nó, nó lắc đầu nguầy nguậy,"Hổng phải, chế Diệu hông phải má. Con Thắm mới là má". Nghe lạ, hỏi lại, thì ra chơi nhà chòi, con Thắm đóng vai má con San. Tưởng lớn lên nó sẽ đổi nhưng có những tết gần giao thừa, chị gọi nó lại, biểu kêu má đi. Con San nhìn chị trân trân, tay vò vò vạt áo, nín thinh. Chị rút tiền ra biểu kêu má đi rồi cho tiền. Nó vẫn lặng lẽ đứng nhìn, hồi lâu, nó bảo,"em không biết xài tiền"rồi bỏ ra ngoài trước coi người ta đốt pháo. Năm đó, nó tám tuổi. Giao thừa đang rộn rã ngoài kia, chị Diệu vô buồng ôm lưng má khóc. Má chị biểu"thôi nín đi, rồi từ từ má dạy. Mà, cũng tại mầy...". Nghe người ta hát câu"Con chim se sẻ nó đẻ cột đình. Bà ngoại đẻ má, má đẻ tụi mình..."tim chị quặn thắt. Dường như con San đang đòi món nợ tình thương mà ngày trước chị nợ má. Chị Diệu bỏ nhà theo đoàn hát từ năm mười bảy tuổi, không cách chi mà giữ lại được, không cách chi chị quên giấc mơ xướng ca xiêm áo. Má bắt chị thề"Không thương người cùng giới nghệ sĩ. Không lấy chồng khi qua tuổi hai mươi lăm". Nhưng năm hai mươi, chị về nhà dập đầu lạy má, thưa rằng vì yêu, vì muốn giữ bên mình người chị yêu, chị đã mang đứa con trong mình.
Má giận quá, nói"hồi đó phải tao sanh ra hột gà hột vịt còn có nghĩa hơn sanh ra con gái như mầy". Giận vậy, nhưng thấy con mình khổ không cầm lòng được biểu"Thôi con, đừng thèm khóc, người ta hay hát,"Ví dầu tình có dở dang. Tự ên thiếp chống đò ngang thiếp về", con người ta nhấc lên được thì bỏ xuống được". Rồi lụm cụm đi trồng thật nhiều sả, chăm chút những cây chanh, cây bưởi quanh nhà cho tốt lá, lột vỏ tỏi để dành xông cho chị sau khi sinh. Lòng má đau con mình dại dột, nó làm vậy là
Nhưng con San đâu có già
Nó lớn lên giống Hoàng Bảo như đúc, cũng gương mặt xương xương, cái mũi cao, đôi mắt to, hơi xếch, đôi môi mỏng, đỏ thắm. Nhìn nó, lúc chị Diệu nửa thèm ôm chầm vào lòng, nửa muốn xô ra. Nghĩ thương nghĩ giận người cũ, chị chỉ dám ngồi nhìn nó xa xa. Nên chị không hay nó lạ lùng hơn hết thảy con cái người ta. Nó ít nói, nhưng nói câu nào đáng câu đó. Có lần coi chị Diệu diễn Lương Sơn Bá, Chúc Anh Đài trên tivi, nó ngồi nghễu nghện trên mấy bao lúa chất giữa nhà, nghe mấy đứa bạn reo lên, má con San kìa. Nó nhếch mép cười. Tới đoạn Sơn Bá gặp Anh Đài ở nhà Chúc viên ngoại, biết rõ thân phận nhau, hai người âu yếm ôm nhau đính ước. Con San nói tỉnh bơ :"Ủ, ôm đi, ngoại à, vài bữa nữa người ta đem một đứa nữa về cho ngoại nuôi cho mà coi". Rồi tuột xuống cái độp đi te te vô buồng, biểu :"Con đi ngủ". Nhưng ngoại san biết nó vô đó nằm khóc, vòng tay trìu mến đó, có bao giờ chị Diệu dành cho nó ?
Câu chuyện làm chị Diệu đau lòng. Chị Diệu sợ con mình cũng như người đời, đánh đồng vai diễn với diễn viên, hễ ai đóng vai ác thì ngoài đời cũng ác, tình tứ với bạn diễn nghĩ ngoaì đời chắc họ cũng yêu nhau. Chị chọn những vai đ
Riết rồi những vai đ
Nên trả lời phỏng vấn báo chí, chị hay tự trào mình là nghệ sĩ nửa mùa. Khi đi qua mùa nhan sắc của một cô đ
Hôm rồi, đoàn về hát vở"Cơn Mê"ở chợ Ông Trang, chị đóng vai bà già bán ve chai. Vai nhỏ, chỉ cần quấn khăn lên đầu tất tả gánh cái gánh đi ra, gặp cảnh một tên đầu gấu bức hiếp một cô gái nhà quê, bất bình bà già ra tay nghĩa hiệp. Đơn giản thôi. Vậy mà lúc diễn, nghe cô đ
Tan hát rồi, chị Diệu với Thu Mỹ ngồi mãi ngoài bến tàu bên bờ sông Ông Trang. Gió lạnh thổi hiu hút. Thu Mỹ thắc mắc :"Mỗi lần bị đòn đau, mỗi lần gặp chuyện gì buồn, em đều nghĩ đến má trước tiên, sao ngộ vậy chị ?". Chị ngẫn người ra, con San của chị cũng có khi gặp chuyện gì buồn, thế nào nó cũng nhớ tới chị mà chị thì xa cách nó ngàn phương. Vậy đâu có được. Đáng lẽ mình phải ở nhà, nghe nó thủ thỉ chuyện một cậu con trai nào đó hôm qua còn trêu chọc nó, biểu :"để lòng thương nó", hôm nay đã sắm cau trầu đi hỏi vợ khác rồi ( con gái mười tám tuổi mà).
Sáng sau, chị lại xin phép trưởng đoàn, ông vừa đánh cờ vừa ờ, hờ hững. Chị đi từ giã hết thảy mọi người, ai cũng nghĩ rồi chị sẽ trở lại. Chị yêu sân khấu đến thế kia mà.
Chỉ Thu Mỹ biết chị sẽ không bao giờ quay trở lại. Đêm qua, chị ôm cô ngủ, chị nói, chị thương Thu Mỹ lắm, thương từ lúc cô mới vô đoàn, mười sáu tuổi đầu mà khuôn mặt đã già
Nhất là với con San của chị, mười tám năm rồi mà vẫn dạ sắt lòng đinh. Vừa về tới, dựng cặp chèo ngoaì hàng ba, nó cười, nói cái câu người dưng hay nói với người dưng :
- Ủa, chế mới về hả ? Hồi sáng này em nấu nước, nghe lửa cười, biết thế nào cũng có khách, hỏng dè là chế. Chị nghe niềm vui như ngọn đ
Chị chụp đứng dậy, bảo để chị đi nấu cơm chiều. Chị trầy trật nhen lửa, làm cho cả gian bếp ngoi ngóp khói. Bốn mươi tuổi đầu, chị phải tập làm đứa con hiếu thảo, làm một bà má giỏi giang bằng nồi canh chua bông súng, mẻ cá rô tôm tích kho quẹt này đây.543