Quỳnh Hoa yêu thương,

Suốt tuần lễ nay anh như lên cơn sốt mỗi khi nghĩ đến phải viết bức thư này cho em. Anh muốn quên đi điều này, tránh né điều mà anh thật lòng muốn mất đi trí nhớ để không còn một chút gì trong ký ức nữa... Nhưng rồi anh phải đối diện với sự thật. Có nghĩa là anh phải viết lá thư này đến em...

Quỳnh Hoa em,

Anh không biết phải đặt em vào cương vị nào trong đời anh? Người vợ ư? Người tình ư? Hay thôi, anh tạm gọi em là cố nhân đi em nhé! Khi đã gọi em hai chữ “cố nhân” tức là anh đã quyết định chấm dứt cuộc tình của chúng mình rồi!


Anh tự động dứt khoát chưa có sự đồng ý của em nhưng anh tin em đọc kỹ thư này rồi sẽ hân hoan chấp nhận vì biết rằng anh vẫn kính yêu em.


Cho anh nhắc lại một lần kỷ niệm êm đềm của chúng mình Quỳnh Hoa nhé!


Lần đầu tiên theo bạn bè về thăm lại quê hương sau hai mươi năm trời xa cách. Bỏ bạn bè lại Saigon, anh len lỏi về quê thăm gia đình, ngang qua bờ sông đầy sỏi trắng, anh như bị chôn chân lại ở dòng sông nhỏ khi thấy em đang ngồi ngâm hai chân xuống nước với dáng vẻ trầm tư. Anh bị thôi miên bởi những ngón chân đỏ hồng của em dưới dòng nước đang xuôi chảy. Em hoảng hốt, lúng túng khi bất chợt nhìn thấy anh đang đăm đăm đứng lặng người nhìn... Rồi anh cũng hoảng hốt xin lỗi sự có mặt đường đột ấy. Người ta gặp gỡ thường tương tư nét đẹp và thanh tú của người thiếu nữ. Riêng anh, anh cũng lấy làm lạ vì sự tương tư khác thường của chính mình.


Rồi vì cùng xóm, ta quen nhau dễ dàng. Bạn bè anh về thăm quê hương hầu như với những ước mơ hưởng thụ. Anh suýt có lần đánh lộn với một người bạn khi nó bảo: “Hãy hưởng thụ để trả thù dân tộc”. Dân tộc mình có gì để mà trả thù? Câu nói vô ý thức ấy đã khiến anh tách rời lũ bạn để về ở hẳn với gia đình. Trong vòng một tháng, một tháng ấy anh không khai thác gì thêm được nơi em ngoài vẻ trầm mặc, ngoan hiền và có vẻ chịu đựng; ba em, một phế binh QLVNCH cụt hai chân, ngồi lê lết trên chiếc mo dày, mẹ em lao lực quá sức đã ho suốt đêm, suốt ngày, phần em từ khi đổi đời đã cởi bỏ chiếc áo mô phạm để buôn tảo bán tần nuôi cha, nuôi mẹ. Gặp em, anh cảm tưởng như là định mệnh vì từ lâu rồi, từ lúc tình đầu anh dang dở, anh quyết không lập gia đình... Nhìn em trong hoàn cảnh thương tâm ấy, anh càng yêu quý em hơn. Anh đã xin phép mẹ anh ngỏ lời xin cưới em.


Đêm tân hôn vui vẻ, tiếp đãi bạn bè nhưng anh vẫn không ngừng theo dõi những diễn tiến nội tâm em... Mặt em trắng bệch, môi em run run khi đứng trước mặt Duy, em nâng ly rượu uống cạn như uống hết đắng cay cuộc đời. Em cám ơn từng người, riêng Duy em không nói lời nào chỉ quay nhìn hướng khác.


Lần đầu tiên uống rượu nên em đã ngủ say đêm ấy. Sự ghen tuông, ích kỷ khiến anh không ngủ được khi nhớ lại thái độ em và ánh mắt buồn diệu vợi của Duy. Anh tò mò lục lạo tìm kiếm dấu tích về quá khứ của em. Không khó khăn gì: trong chiếc vali lớn đựng quần áo mang sang nhà anh trong ngăn vải nhỏ em giấu một bức thư gửi cho Duy nhưng chưa kịp trao. Đọc một lần nhưng anh vẫn nhớ mãi nội dung, anh đã cầm bức thư ấy về Mỹ, anh ghi lại đây để em được đọc lại những gì em đã viết cho Duy: “Duy! Tha thứ cho em và hãy cố quên đi kẻ bội tình. Tuy tha thiết yêu anh nhưng mẹ bệnh quá nặng, nếu không có tiền trị bệnh, mẹ có thể mất. Em không nở nhìn Ba lê lết trên tấm mo cau mỗi ngày, bữa đói, bữa no. Anh thì không làm gì ra tiền, vì sự bất công của xã hội sau khi anh đi cải tạo về, ước mơ sang Mỹ với diện H.O. cũng tan thành mây khói vì anh không hội đủ điều kiện. Em nhận lời cầu hôn của anh Đỗ ở Mỹ về là có lỗi với anh khi bội ước lời thề, nhưng xin anh hãy tha thứ và thông cảm cho em. Ngoài sự lựa chọn này, em không còn có một con đường nào khác. Và em cũng cảm thấy có lỗi với anh Đỗ, do đó em nguyện với lòng giữ mãi sự thủy chung để đáp lại ơn nghĩa. Cúi xin anh lượng thứ cho em.”


Trong đêm khuya, đọc lá thư em anh đã tự trách mình quá hấp tấp, không chịu tìm hiểu sâu vào quá khứ của em. Anh vô tình cướp đi một mối tình của chiến hữu. Đã làm khổ em. Anh thấy Duy xứng đáng để hưởng tình yêu của em hơn anh. Bao nhiêu năm cải tạo về, không còn một chút gì để bám víu ngoài tình cảm của em. Anh lại “cướp” em đi, anh biết Duy sẽ đau khổ lắm. Với ý nghĩ ấy, nên anh đã bảo em rằng anh giữ gìn trong trắng cho em chờ ngày đón em qua Mỹ. Em lại tin anh, vì sự thánh thiện của em nên ngay hôm sau anh đã hấp tấp nhờ người đổi vé máy bay để về sớm hơn dự định vì anh không biết gần gũi em lâu, anh sẽ thế nào...


Đến Mỹ, hình dáng em, tính tình em lại càng nung nấu anh hơn. Những ngày phép còn lại, chiều chiều anh lái xe ra biển nhìn vọng về quê hương... Anh lại chui vào vỏ ốc cô đơn của mình, anh buồn và nhớ em lắm nhưng anh chấp nhận sự hy sinh này vì dù gì anh vẫn còn diễm phúc hơn Duy nhiều.


Anh kèm theo thư này với số tiền hai ngàn đô. Với số tiền này, anh xin làm quà cưới cho em và Duy. Em sẽ cười anh “quân tử Tàu”. Nhưng Quỳnh Hoa ơi! Cho anh được làm một điều mà anh cảm thấy ý nghĩa trong cuộc sống của anh: xoa dịu phần nào khổ đau của dân tộc mình. Một điều anh tha thiết nhất. Hãy quên anh và mong em cũng như Duy được an vui hạnh phúc, đó là trả ơn anh.

Vẫn thương em như người em gái.

1266




Ngất xỉu là im lặng


Trong phòng thử quần áo, một phụ nữ mặc chiếc áo măng tô sang trọng lên người. Cô ta hơi vén tấm rèm phòng thử ra hỏi người bán hàng:

- Cô có nói giá tiền cho chồng tôi biết không?

- Có ạ, thưa bà.

- Phản ứng của ông ấy ra sao?

- Ông ấy ngất đi.

- Cô biết câu tục ngữ "Im lặng là đồng ý" rồi chứ. Tôi lấy chiếc áo này.



o O o


Chẳng có kết quả

Tên ăn trộm lần thứ 6 ra tòa.

- Anh có điều gì nói để biện hộ cho mình không?

Quan tòa hỏi:

- Có, thưa ngài chánh án. Tôi muốn đề nghị các ông đừng đưa tôi vào tù nữa. Đã 5 lần người ta cho tôi đi tù mà chẳng đem lại kết quả gì cả.



o O o


Tặng quà

Một chàng trai Scotland hỏi người yêu:

- Sinh nhật này em muốn tặng cái gì?

- Em không biết, em chưa nghĩ đến điều đó.

- Được, anh gia hạn một năm để em suy nghĩ cho kỹ.
37




Giám đốc ngân hàng thố lộ nỗi lo lắng của mình với viên trợ lý:

- Trưởng phòng kế toán làm tôi lo lắng. Đã hai tuần nay hắn ta nghiên cứu mọi chuyến bay của tất cả các hãng hàng không quốc tế.

- Có lẽ ông ấy chuẩn bị đi nghỉ chăng?

- Nhưng anh hãy giải thích cho tôi tại sao hắn ta lén lút ôm vợ tôi và thì thầm vào tai cô ấy: "Gắng chút nữa, cố bình tĩnh chờ đợi".1929





Những biểu tượng tình yêu

Quả táo


Là trái cấm mà khi ở trong vườn Địa Đàng, Adam và Eva (trong tình trạng hoàn toàn khỏa thân) đã bị "khuyến cáo" không được ăn. Thế nhưng sau khi nếm quả táo kia, tình cảm trai gái giữa họ bắt đầu trỗi dậy. Kết quả là họ bị đuổi ra khỏi vườn Địa Đàng.


Quả trứng


Người Ai Cập cổ và người Hồi giáo cho rằng trứng là sự sinh sản dồi dào, biểu hiện cho sự tái sinh của mọi loài vật. Vì thế nó tượng trưng cho đôi vợ chồng mắn con hơn là cho tình yêu đôi lứa.


Hoa hồng


Theo những triết gia xưa, đây là hình ảnh của tình yêu mẹ con giữa thần Vệ Nữ và con trai, thần Cupid (thần tình ái nam). Hoa hồng cũng tượng trưng cho hòa bình và sự tha thứ. Ngày nay hoa hồng là biểu hiện cho tình yêu đôi lứa.


Đôi môi


Là dấu hiệu của tình yêu thể xác (theo các nhà nghiên cứu). ở người đàn bà, đôi môi được xem là gợi tình khi đỏ mọng, dầy và hơi hé mở. Trong khi ở đàn ông, môi phải hơi mỏng và mim mím.


Nhẫn cưới


Sự kết hợp giữa cô dâu và chú rể bằng chiếc nhẫn là một phong tục cổ xưa, có xuất xứ từ thành Rome cổ đại. Chiếc nhẫn như lời hứa với tất cả mọi người về cuộc sống đôi lứa vĩnh cửu. Thời kỳ đầu, nhẫn chỉ được làm bằng loại thép đơn giản, sau này người ta mới dùng vàng. Đến thế kỷ 15, kim cuơng bắt đầu xuất hiện và phổ biến đến nay. Nguời công giáo rất trân trọng nghi thức trao nhẫn, và nó đã trở thành một khoảnh khắc thiêng liêng trong ngày hôn lễ.


Hoa Súng


Được xem là dấu hiệu của sự mong muốn và sức mạnh về tình dục. Dân địa phương ở miền Bắc nước Mỹ ăn loại hoa này để cảm thấy sảng khoái, quên đi những ưu phiền, bực bội trong lòng.


Mặt trăng


Sự bình an sẽ có mỗi khi ta nghĩ đến hoặc ngắm trăng. Người châu á thường cầu nguyện đến mặt trăng cho những ước muốn về cuộc sống hạnh phúc. Trai gái hay lấy vật này để làm chứng cho tình yêu chân thành.


Con Rồng


Theo người Trung Hoa, rồng là hình ảnh của sự phồn vinh, thịnh vượng. Còn trong tình yêu, nó lại là biểu hiện của sự đam mê mạnh mẽ không gì lay chuyển nổi. (thế giới Phụ nữ)


Trái tim

Cảm xúc là những xúc cảm mà chúng ta cảm nhận được như tình yêu, hạnh phúc, tức giận hay sợ hãi (hỉ , nộ, ái, ố). Từ cách đây rất lâu, người ta đã tin rằng tất cả những cảm xúc này đều bắt nguồn từ trái tim. Những năm sau đó, người ta chỉ nghĩ đến sự liên hệ giữa cảm xúc tình yêu và trái tim. Trái tim vẫn được coi là biểu tượng của tình yêu và bởi vậy nó cũng là biểu tượng của ngày Tình Yêu.

Ðăng ten

Ðăng ten là một loại vải rất đẹp được tạo ra bằng cách đan những sợi chỉ mảnh với nhau. Cách đây hàng trăm năm, phụ nữ mang những chiếc khăn choàng bằng đăng ten. Nếu một người phụ nữ đánh rơi chiếc khăn choàng của mình, người đàn ông đứng gần đó sẽ nhặt nó lên và đưa lại nó cho cô. Ðôi khi người phụ nữ gặp được người đàn ông của cô. Cô có thể giả vờ đánh rơi chiếc khăn choàng để làm một cuộc hẹn hò lãng mạn. Thế rồi chẳng mấy chốc người ta nghĩ đến sự lãng mạn khi họ nghĩ đến đăng ten. Họ bắt đầu sử dụng những loại đăng ten bằng giấy để trang trí cho các hộp Sôcôla và bưu thiếp Valentine.

Tất tay

Cách đây nhiều năm, khi một người đàn ông ngỏ lời cầu hôn với một người phụ nữ anh ta thường yêu cầu được hôn tay người phụ nữ đó. Bàn tay trở thành một biểu tượng của tình yêu và hôn nhân. Những chiếc tất tay cũng nhanh chóng trở thành biểu tượng của tình yêu.

Nơ tình yêu

Một dải nơ tình yêu gồm một loạt các nút thắt và đường cong bằng vải không có đầu mà cũng không có cuối. Ðó là biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu. Người ta tạo ra những dải nơ từ những dải ruy băng hay vẽ chúng lên trên giấy. Thông thường, người ta viết lên dải nơ tình yêu một bức thông điệp. Bức thông điệp không có bắt đầu mà cũng không có kết thúc. Nó có thể được lặp đi lặp lại mãi.

Chim uyên ương và bồ câu

Chim uyên ương thường là những chú vẹt sặc sỡ thường thấy ở châu Phi. Phần lớn đều có mỏ đỏ. Chúng được gọi là chim uyên ương bởi lẽ chúng thường đứng sánh đôi bên cạnh nhau. Người ta cho rằng bồ câu là loài chim yêu thích của thần Vệ Nữ. Chúng thường chung sống với người bạn đời của mình suốt cả cuộc đời. Cả chim trống và chim mái đều chăm sóc cho những đứa con của mình. Bởi vì chim bồ câu biểu tượng của sự thủy chung và tình yêu nên người ta cũng xem chúng như là biểu tượng của ngày Tình Yêu.

Thần ái tình - Biểu tượng truyền thống của ngày Tình yêu

Con trai của thần Vệ Nữ, nữ thần của tình yêu và sắc đẹp. Thần ái tình có thể khiến cho người ta yêu nhau bằng cách bắn thủng trái tim họ với một trong những mũi tên kì diệu của mình.


Thần ái tình luôn đóng một vai trò không thể thiếu được trong các ngày l540




Chàng nọ đi dạo chơi, vui chân đi quá xa, trời đã tối thấy mỏi chân, muốn quay về nhưng sực nhớ mình không mang tiền để đi xe về nhà. Chàng bèn gọi taxi , lên ngồi đàng hoàng ở ghế phía sau. Gần tới nhà, chàng bảo anh tài xế:

- Anh làm ơn đỗ lại, tôi muốn vào tiệm kia mua bao diêm, tôi vừa mới đánh rơi tờ 100 đô trên xe, nhưng tối quá tìm mãi không thấy. Anh chờ một chút nhé!

Chàng nọ xuống xe vờ đi vào một cửa hàng. Khi quay ra, chiếc xe đã phóng đi đằng nào mất.



o O o


Đi đài nào?

Bà mối đang thuyết phục ông nọ gả con gái cho Đài Loan:

- Ba đứa con gái của anh mà gả qua Đài Loan là hết ý!

- Hết ý chỗ nào?

- Nè tôi nói cho anh nghe: Hai đứa đầu anh gả ở Đài Bắc, đứa út ở Đài Trung. Mai mốt anh đi thăm chúng một lèo, có phải tiện hơn không; vừa mang tiếng đi nước ngoài, vừa có tiếng đi thăm con. Sang hết biết!

- Ờ gả xong có nước tui đến đài phát thanh chớ đi Đài Loan nỗi gì?

- Sao kỳ dzậy?

- Tôi già yếu vầy làm sao đi nổi qua tới Đài Loan? Chỉ có nước tới đài phát thanh để phát tin tìm con nuôi chăm sóc, hủ hỉ lúc tuổi già...



o O o


Nếu không dùng được...

Tại một quầy bán đường sữa, khách mua một hộp sữa Ông Thọ, thấy trên vỏ đã hết hạn, liền nói:

- Ông làm ơn đổi cho tôi hộp sữa khác, hộp này quá đát rồi!

- Đó là hộp sữa cuối cùng đấy ạ.

- Nếu tôi không dùng được thì sao?

- Nhà có chó không ạ, nếu không thì mèo mới đẻ...

- ???
1950





Trong bệnh viện phụ sản, một người đàn ông tỏ vẻ giận dữ. Người bên cạnh hỏi:

- Có chuyện gì thế?

- Vợ tôi vừa mới sinh đôi.

- Thế thì anh phải hạnh phúc chứ! Tại sao lại giận dữ thế?

- Tôi muốn biết ai là bố của đứa thứ hai!



o O o


Y tá thông báo với sản phụ:

- Xin chúc mừng. Bà sinh được một bé gái.

- Chà! Vậy đừng lo cho tôi nữa, cô mau ra cửa chăm sóc giùm chồng tôi đi!



o O o


Ông bố hạnh phúc

Một đêm, cô vợ phát hiện thấy chồng mình đang đứng bên chiếc cũi của bé trai mới sinh. Cô im lặng đứng nhìn. Trong lúc anh chồng ngắm nhìn cậu bé ngủ, cô vợ đột nhiên thấy hiện lên trên mặt chồng mình rất nhiều tâm trạng: nghi ngờ, thắc mắc, hạnh phúc, sửng sốt, say mê... Đứng trước cảnh ấy, cảm xúc sâu kín bỗng trỗi dậy, mắt cô sáng lên rồi cô ôm chặt lấy chồng.

"Một ông bố hạnh phúc?" cô nói nhỏ nhẹ bên tai chồng.

"Thật là kinh ngạc", ông chồng đáp. "Anh chỉ không hiểu làm sao lại có ai đó có thể làm ra chiếc cũi này với giá chỉ có 40.000 đồng."
2626




Một người lái xe vượt đèn đỏ, bị công an giao thông thổi.


Người phụ nữ lái xe phía trước cũng vượt đèn đỏ, nhưng không bị thổi lại. Tức quá, anh ta cãi:

- Chị kia vượt đèn đỏ, sao anh không phạt?

- Tôi không muốn hôm nay phải nhịn đói.

- Sao lại có chuyện no đói ở đây?

- Cô ấy là vợ tôi, đang vội về nhà để nấu bữa tối đó!
1447




Một cô gái mặc váy ngắn bước lên tàu điện. Không còn chỗ ngồi, cô nhìn quanh. Vừa lúc đó có một chàng trai trẻ mời:
- Cô có thể ngồi lên đùi tôi.
- Tôi sợ làm gãy cái tẩu thuốc lá trong túi quần của anh. Chàng trai trẻ chưa kịp trả lời thì một ông già khoảng 70 tuổi ân cần nói:
- Cô có thể ngồi trên đùi tôi, vì tôi đã bỏ thuốc 10 năm nay rồi.
1422




Buổi ấy qua đã ngót mười năm nay rồi. Thế mà tôi còn nhớ mãi như vừa hôm qua. Cái kỷ niệm xa xôi của buổi ấy cứ theo đuổi mãi tôi như một điều hối hận. Trong xó chiếc nhà tranh trống trải, có lẽ một đêm kia, ông đồ già - thầy học cũ của tôi - đã nhắm mắt từ trần. Tôi đã tưởng tượng ra cái chết, vây phủ bởi muôn ngàn cái túng thiếu, ông già nghèo khổ, ốm yếu ấy. Có lẽ một đêm kia... giữa cơn thịnh nộ của trời đất bên ngoài, trong khi cơn gió ào ào vặn chuyển tấm mái tranh mỏi mệt và những giọt mưa dầm thi nhau rả rích tuồn xuống nền nhà thì ông đồ, trên giường bệnh, đã gượng nâng chút sức tàn nhổm dậy và cất tiếng gọi trong đêm tối; trả lời ông chỉ có sự quạnh hiu. Vợ con ông không còn ai, hàng xóm thì ở xa. Ông gọi mãi cho đến khi hơi thở ông đứt, không còn gọi được nữa. Cái chết rùng rợn đến lôi ông đi. Và, mãi đến tận ngày hôm sau, người ta mới thấy ông nằm chết còng queo trong gian nhà lạnh ngắt. Thương tình, người ta bó ông lại và vùi ông xuống dưới nấm đất đen. Lâu lâu, không ai nói đến ông nữa. Bây giờ, có lẽ, dưới một vùng cỏ thê lương, ông đồ già đã nằm trầm ngâm một cách yên tĩnh và ngủ một giấc êm thấm nhất của đời ông.

Tôi đã tưởng tượng ra như vậy và tôi yên trí là ông đã chết rồi. Đối với một số người, cái chết cũng đáng mong như một sự giải thoát.

Vậy thì ông đồ đã chết rồi. Thế nhưng cớ sao, trong những giờ quạnh quẽ của đời tôi vẫn thấy ông đồ trở lại như một ám ảnh? Cái bóng ma ấy hình như muốn tôi một điều gì! Cho đến cả chiều nay, trong khi ngả những dòng trên mặt giấy, tôi lại phảng phất thấy ông đồ già ngồi dưới bóng đèn... Như những ngày nào, vẫn cái nụ cười kín đáo, sâu sắc và đôi mắt nghiêm nghị nhưng hiền từ. Cả người ông bọc trong sự yên lặng, cái tấm vải khâm liệm cuối cùng của người chết...

Ngày ấy, ông đồ sống một cách hầu như trơ trọi trong một gian nhà cũ nát ở đầu làng. Nhà chia làm hai gian nhỏ, mái tranh thì thủng lỗ chỗ, trời nắng còn khá chứ gặp ngày mưa thì dột lung tung. Gặp những đêm mưa to, thường khi ông đồ phải bó gối ngồi thức tới sáng! Phần thì không có chỗ nằm, phần thì ông lo ướt mất chồng sách cổ, cái mà ông quý hơn cả tính mệnh. Một mảnh sân đầy rêu và đầy nước đọng bao bọc cái nhà ở tiêu điều ấy.

Bà đồ mất đã lâu rồi. Cả ba người con, hai trai một gái, cũng lần lượt đi theo chân bà. Ông đồ nuôi một đứa cháu họ xa, năm ấy lên mười một tuổi. Chừng thằng bé vừa ở hầu hạ ông vừa ăn mày ông đôi ba chữ.

Cách sinh nhai đạm bạc của ông đồ trông vào lũ trẻ con của dăm bảy nhà trong làng. Tôi và anh tôi cũng có ở trong số học trò đó. Tuy hồi đó ai ai cũng biết rằng chữ nho đã vô dụng rồi nhưng, trong những gia đình nề nếp, người ta vẫn muốn cho trẻ biết qua loa dăm ba chữ gọi là vớt vát lại đôi chút cái học căn bản ngày xưa. Một lẽ nữa gần sự thực hơn là khi ấy trường trong làng chưa mở mà để trẻ con ở nhà lêu lổng là một sự không nên.

Nhờ có lũ học trò "nửa người, nửa ngợm, nửa đười ươi", cắp sách đến trường nếu không phải để bôi nhoèn mực vào tay và quần áo thì cũng đấm đánh nhau chí chóe; nhờ có lũ trẻ con ấy, ông đồ cũng sống được một cách thư thả và suốt ngày làm cái phận sự của một nhà nho là nằm dài trên phản để đọc thơ đọc phú. Đôi lúc thích chí, ông lấy mấy đầu ngón tay móng để dài vút gõ xuống giường và ngâm thơ vang nhà...

Được hai năm.

Một ngày kia, người ta khánh thành nhà học trong làng. Một tòa nhà sừng sững trên một cái nền cao ráo, màu ngói mới đỏ rực và màu tường vôi trắng xóa nổi bật lên trên nền men chàm lộng lẫy của da trời. Những nhà có trẻ đều được chức dịch trong làng đến tận nhà khuyên nên cho con đi học.

Thế rồi số học trò của ông đồ cứ mỗi ngày một sụt xuống. Đứa nào cũng nói là xin nghỉ ở nhà; rồi chỉ độ hôm sau, ông đồ đã thấy chúng ung dung cắp sách đến trường làng học. Tội nghiệp! Ông đồ vẫn làm ra vẻ thản nhiên, không lo lắng. Nhưng mỗi ngày ông một đổi khác. Người ta ít thấy ông ngâm thơ nữa. Lưng ông còng thêm xuống; trông ông như già lên mấy tuổi nữa.

Số học trò của ông đồ dần dần chỉ còn có ba: tôi, anh tôi và thằng Tý, cháu ông.

Ngày ấy, tôi hãy còn nhỏ. Vậy mà khi cắp sách bước qua cái ngưỡng cửa tối om của nhà ông đồ, cảm thấy cái nghèo túng cơ cực của ông một cách rõ rệt, tôi cảm thấy trong lòng tự nhiên chua xót, rây rứt mãi không thôi.

Có một bận, đến học hơi sớm hơn lệ thường, chúng tôi gặp ông đồ, mặc cái áo cánh rách bẩn, đương ngồi nhặt rau ở ngoài thềm để cho thằng Tý cắm cúi nhóm bếp thổi cơm. Thấy chúng tôi vào, ông đồ mỉm cười một cách ngượng nghịu rồi buông rổ rau đứng dậy; trông ông có vẻ bối rối của một đứa trẻ đang chơi nghịch mà gặp người lớn. Không hiểu thấy như vậy, anh tôi nghĩ sao chứ đối với tôi cảnh ấy như mở một cái cửa sổ con trên cái cuộc đời nghèo túng, vất vả, cay đắng của ông nhà nho lỡ thời.

Mọi ngày thường, tôi không bao giờ dám nhìn tận mặt ông đồ, không hiểu sao hôm ấy tôi lại tò mò ngắm ông đồ như muốn in sâu trong óc hình ảnh ông cùng cái khung tiều tụy của đời ông.

Ông đồ năm ấy đã già lắm. Mái tóc và chòm râu thưa của ông đã lơ phơ bạc. Người ông bé nhỏ và gầy yếu; đôi vai mỏng mảnh, trơ xương, nhô lên sau lần áo rộng lùng thùng. Mặt ông dăn deo như một quả táo tàu. Mồm ông móm và thụt sâu vào như có ai lấy tay ấn xuống; khi ông nói thì giọng ông hơi phều phào, khó nghe một chút. Đôi mắt ông toét nhoèn và đầy rử nên thường thường ông vẫn có một cái khăn tay đỏ vắt ngang vai để thỉnh thoảng chùi mắt.

Hình ảnh ông như bao giờ cũng ở trước mắt tôi.

... Một hôm thày tôi gọi chúng tôi ra dặn:

- Thôi ngày mai chúng mày sang xin phép thầy đồ nghỉ ở nhà nhé!

Nghỉ ở nhà? Để ông đồ trơ vơ lại trong khi ông chỉ còn nương tựa vào hai cái hy vọng cuối cùng là chúng tôi? Tôi thấy ái ngại không nỡ làm sự tàn nhẫn ấy!

Tôi hỏi thày tôi:

- Thế thưa thày nghỉ để làm gì ạ?

- Tao định xin cho hai anh em chúng mày vào trường làng để kiếm lấy dăm ba chữ tây chứ cái chữ nho bây giờ không sống được, các con ạ!

Tôi đánh bạo:

- Nhưng thưa thầy con không thích học chữ tây, con chỉ muốn học ông đồ.

- Im đi! Trẻ con biết gì nào - Thày tôi quát.

Thế là, sáng sớm hôm sau... buổi học cuối cùng của chúng tôi!

... Chúng tôi đến nhà ông đồ muộn hơn ngày thường. Đến cửa, chúng tôi còn thập thò mãi không chịu vào. Sau khi đùn nhau đi tr%
C6225



Powered by Blogger.