Giờ kiểm tra, thầy giáo dạy sinh vật đem đến một cái lồng, bên trong đựng đủ loại chim. Thầy lôi ra một con và giấu sau lưng, chỉ để cho học sinh thấy cái đuôi, và hỏi học sinh:

Đây là chim gì?

Thưa thầy, chim sáo ạ!

Không đúng. Đây là chim gõ kiến. Cho em đoán một lần nữa...

Thầy giáo lại lôi ra một con khác và hỏi:

Con này tên gì?

Dạ...!

Học sinh nọ lúng túng.

Em nghĩ đó là con chào mào ạ!

Không phải, đây là chim hoạ mi. Em không học bài! Tôi thật buồn phiền phải cho em điểm "Không"! Tên em là gì nhỉ?

Em đố thầy đấy?

Đại sứ của một nước châu Phi đến Matxcơva, được một chính khách người Nga chiêu đãi. Sau bữa tiệc, người ta giới thiệu một trò chơi để thể hiện lòng dũng cảm. Khẩu súng ruler 6 viên được nạp một viên đạn và đưa cho ngài đại sứ. Ông này xoay mạnh ruler rồi đưa súng vào mang tai, bóp cò... Thật may, viên đạn không lên nòng! Năm sau, vị người Nga sang thăm nước châu Phi nọ. Sau tiệc chiêu đãi, ông đại sứ khoe với khách trò chơi "ruler châu Phi". Đó là 6 cô gái 16 tuổi, giống nhau như đúc, xinh như mộng, ngồi trên một cái đu quay. Chủ nhà giới thiệu luật chơi như sau:
- Sau một cú xoay mạnh, 1 trong 6 cô sẽ dừng lại trước mặt ông và cô ta sẽ sống chung với ông trong suốt thời gian ở đây. Không được từ chối.
- Ồ, ruler châu Phi thật là ngọt ngào, tôi muốn trúng cả 6 "viên đạn"!
- Một trong sáu cô kia luôn thèm ăn thịt người. Chúc ngài may mắn!
2208

Một anh chàng trần như nhộng bước ra khỏi sòng bạc cùng một ông chỉ mặc mỗi chiếc quần lót. Anh "nhộng" kính cẩn nói với ông kia:
- Tôi rất khâm phục bản lĩnh của ông. Một con người có chừng mực và biết dừng lại đúng lúc!
2141

Thời còn ở Việt Nam, nhà tôi gần một quán cà phê. Người chủ quán là một bà quả phụ, ở vậy nuôi một đàn con. Người phụ việc là những cô con gái lớn, còn độc thân của bà. Ngược lại, khách uống cà phê toàn là những người đàn ông. Vì còn nhỏ, tôi không được cha mẹ cho uống cà phê. Nhưng thỉnh thoảng tôi phải đi mua cà phê mang về cho cha tôi uống.

 

Vì tôi mua cà phê để mang về nhà, tôi không lấy ghế ngồi ở bàn, tôi đi thẳng vào trong bếp đặt mua và đứng đó chờ. Mỗi lần đi mua cà phê là mỗi lần tôi có cảm giác như bị đưa ra xử tử hình. Tôi cảm thấy ngượng làm sao, mặc dù tôi còn rất nhỏ. Tôi không dám nhìn một người khách nào. Tôi cứ tưởng tượng rằng họ không có ở đó, cứ đi một lèo vô bếp, và vụt một cái vèo đi ra khỏi tiệm với ly cà phê. Sau nầy tôi nghe kể, chỉ cần đi ngang quán là thấy tỉnh táo vì mùi cà phê thơm phức bốc hơi ra ngoài quán. Như vậy cũng biết tôi sợ cỡ nào.

 

Khi qua Mỹ, tôi gặp lại gia đình chủ quán, người chủ quán kể tội tôi là họ rất rầu khi thấy tôi đến mua cà phê vì tôi cứ hối họ làm cho nhanh. Thật ngỡ ngàng, tôi không nhớ là tôi có hối hay không. Nhưng chủ quán ơi, bà có biết tâm trạng của tôi lúc đi mua cà phê không, tôi vẫn còn nhớ đến bây giờ!

Trước khi gặp lại bà chủ tôi cũng có thường đi qua một tiệm Donut và cà phê ở San Francisco. Gần ba năm, cứ đi ngang quán là tôi ghé mắt nhìn vào. Tôi cố tìm lại kỷ niệm xưa. Tôi cố tìm lại cái cái cảm giác sợ hãi. Tôi cố tìm lại gì vui sướng vì tôi đã qua những thử thách để mang ly cà phê nóng về cho cha tôi. Cho người uống ly cà phê để tỉnh táo và tiếp tục đi làm mang tiền về nuôi tôi lớn. Nhưng tôi không sao tìm lại được những cảm giác đó nữa.

 

Quán Donut và cà phê nầy có cả đàn ông và đàn bà, trẻ con và người già. Tất cả đều có vẻ vội vả, không thư thái. Có lần, dù chỉ một lần, tôi thử vào quán mua donut nhưng không uống cà phê. Tôi ngồi đó vừa ăn vừa nhìn những người trong quán. Họ đều chạy theo thời gian, không có gì cho tâm tư tôi lắng động. Rồi một hôm, tôi phải thức học thi. Tôi thử vào đó mua cà phê về uống. Tôi không ngồi đó, tôi mang về để thưởng thức một mình tôi.Tôi cố xem tôi có cảm giác thưởng thức của cha tôi không. Đúng lắm, tôi tỉnh thật, nhưng tôi xin chừa, không có lần thứ hai vì tôi không ngủ được đến ba ngày. Cà phê tôi uống, không có đường hay sữa, nên tôi gọi nó là cà phê đắng. Nếu tôi cho đường hay sữa vào, tôi vẫn cho nó là cà phê đắng, vì nó báo hại tôi mất ngủ mấy ngày liền.

 

Sau đó vài năm, cậu em trai đoàn tụ cùng tôi. Như cha tôi, cậu hay uống cà phê. Nhưng cậu không thích uống một mình. Cậu thích đi ra ngoài uống với bạn bè. Có lần bạn cậu đến rủ đi uống cà phê. Tôi nghe nói: "Tao mới tìm được quán cà phê này ngon và rẻ lắm." Em tôi hỏi: "Quán đó tên gì và ở đâu?" Bạn cậu trả lời: "Mạc -Đô - Nàng!" Tôi không thể nín cười, nhưng tôi tò mò hỏi cậu em: "Sao không uống ở nhà?" Cậu em trả lời: "Đi ra ngoài uống để còn tâm sự chuyện tình lẻ bóng." À há, cái bí mật của chuyện cà phê đắng của mấy đấng mày râu săp được tôi bươi ra.

 

Tôi chạy đi ra tiệm mua cà phê Việt Nam và cái lọc cà phê. Tôi nhớ lại hình ảnh pha cà phê của chủ quán và ráng làm theo trí nhớ. Tôi để cái lọc trên một cái ly không, cho cà phê vào cái lọc, đổ nước nóng lên và đậy nắp cái lọc lại, tôi ngôi chờ. Một lát sau, giọt cà phê đầu tiên rơi xuống đáy ly, rồi từ từ những giọt khác cũng rơi xuống. Eo ơi sao mà giọt cà phê rơi xuống chậm thế. Làm kiểu này chỉ có uống cà phê nguội chứ đâu phải cà phê nóng. Nhưng những giọt cà phê rơi chậm kiểu này, thì các cậu có những giây phút thong thả của cuộc sống và thời gian chờ đợi những giọt cà phê kết thành một ly cà phê, thì không cần rượu lời cũng ra.

 

Tôi ngồi một mình, lặng ngắm những giọt cà phê và hồn tôi cũng vào kỷ niệm.

Lúc tôi mới học lớp hai, một hôm thầy giáo đang dạy, thầy uống một ngụm nước. Tôi nghĩ có thể là cà phê. Nhưng không bao lâu sau, thầy đứng dậy với cái mặt xanh bầm, đi ra ngoài lớp, và thầy tôi té xuống, chúng tôi cười rộ lên vì nghĩ thầy pha trò hề. Nhưng không thấy thầy ngồi dậy và không nhúc nhích, chúng tôi chạy tán loạn ra ngoài. Thầy đã chết vì uống thuốc độc để tự tử. Sau đó vài ngày tôi nghe mẹ tôi kể thầy đã tự tử vì chung tình với vợ của thầy. Bố mẹ của thầy bắt thầy bỏ vợ để lấy một người vợ khác. Tôi không hiểu vì sao. Vợ thầy cũng đi dạy như thầy, cũng xinh đẹp và hiền hậu. Thầy cô cũng có đủ con trai và con gái. Nhưng sau đó vài tháng tôi mới biết là vì nghèo. Bà vợ không làm gì cho gia đình giàu sang hơn. Chuyện tình đó ám ảnh tôi và hình như thúc giục tôi lớn. Tôi bứơc vào trung học không bao lâu, thì nghe tin một thầy của tôi đi cưới vợ. Ngày thầy đính hôn thì tin một cô bạn của thầy mới tự tử đến ngay trong tiệc cưới của thầy. Cô bạn nầy thương thầy nhưng không được thầy cưới nên tự kết cuộc đời.

 

Khi tôi lên lớp đệ thất (lớp 6), lớp tôi nằm cạnh lối ra vào của khu nhà những thầy cô giáo cư ngụ. Hầu hết những thầy cô giáo nầy còn độc thân và ở xa nhà. Một hôm trời đầy sương mù, và hơi lạnh.Tôi đi ngang cổng nầy để dựng cái xe đạp của tôi trước khi vào lớp. Tôi nghe thầy S. chọc thầy L. "Ông hút thuốc làm gì, sương đầy thế kia mà ông không thấy sao?" Rồi hai thầy cùng cười. Thầy L. bỏ đi xuống lớp với một câu cho thầy S. "Đừng khơi lại vết đau của tao." Thầy S. kể tôi nghe rằng cô bạn gái của thầy L. tên Sương đã phụ thầy.

 

Khi tôi lên lớp 12, tôi lại nghe kể một thầy giáo già của tôi chưa từng lấy vợ vì thầy chưa chịu chôn một mối tình. Ngày thầy mới vào nghề thầy bị một tai nạn rất trầm trọng. Vị hôn thê của thầy vào thăm thầy một lần rồi biến mất. Thầy không trách cô nhưng lại trách thân tàn. Thầy bình phục trở về và tiếp tục đi dạy. Nét mặt đầy vết thẹo, soi gương mỗi ngày thầy không quên được cái hình ảnh sợ hãi của vị hôn thê ngày nào. Thầy không thấy chính thầy lúc bị thương, nhưng nhìn thấy sự hốt hoảng đó thầy biết chắc nó ghê sợ lắm.

 

Một đứa bạn cùng lớp với tôi, một hôm vào ở cùng nhà với một thầy giáo của tôi. Hỏi ra tôi mới biết là thầy hỏi cưới, nhưng cha mẹ nàng không chấp nhận vì môn đăng hộ đối. Cái mã thầy giáo lương không đủ ăn mà nuôi thêm ai. Thế là đứa con bỏ theo sống với thầy. Thương cuộc tình éo le, các thầy cô ở trường cũng tổ chức lễ ra mắt đôi vợ chồng mới. Tôi quên mất cái từ mà họ dùng cho cái buổi lễ nầy sau biến cố tháng 4, 1975. Ai nhớ xin mách dùm.

 

Cũng năm 12 đó tôi bắt đầu nghe kể và chứng kiến những cuộc tình. Lúc đó nó cũng vì thời cuộc đổi thay. Khi cuộc chiến kết thúc, cảnh vợ chồng đi tìm nhau rất nhiều. Hầu hết những chuyện tôi nghe thấy là nhiều ôntg có hơn một bà vợ. Tôi không biết họ phải se tình như thế nào. Nhưng tôi nhớ cái ghen của vợ Hoạn Thư trong truyện Thúy Kiều cũng đủ làm tôi xót xa. Có người cho là vì vợ chánh không sanh được con trai phải cưới thêm vợ. Có người xa vắng vợ nhà, thử tình mới, rồi mê luôn, nhưng không muốn bỏ vợ nhà. Cũng có người vợ còn cảm ơn người tình mới của chồng vì đã chăm sóc chồng cô lúc cô không có bên cạnh. Rồi đón vợ mới về cho ở chung. Cũng có cảnh bỏ vợ cũ lấy vợ mới, rối loạn cả lên. Rồi tới cảnh vợ xa chồng vì trôi theo dòng vượt biên hay vì chồng bị đi học cải tạo.

 

Tôi được mẹ tôi cho đi thăm cha tôi khi họ cho thăm nuôi lần đầu. Gặp lại ba tôi, tôi muốn ôm chầm lấy người và nói thật nhiều, Nhưng tôi đã lớn, tôi nhường hành động đó lại cho mẹ tôi. Trớ trêu thay, mẹ tôi không làm như tôi nghĩ. Mỗi lần thấy mẹ tôi xích lại gần cha tôi thì cha tôi có vẻ tránh xa ra một tí. Có lẽ vì đông người, cha tôi không muốn ai thấy hay chăng? bỗng cha tôi đứng dậy và bảo mẹ và tôi theo cha tôi ra ngoài. Ở ngoài vắng người hơn. Nhưng không lâu thì tôi thấy công an vừa chạy vừa la hét về hướng chúng tôi. Tôi thấy họ đến đùng đùng tách một cặp đang ôm nhau. Họ dạy cặp đó là: "Đừng có cố bám theo gót giầy đế quốc Mỹ nữa! Chị về đi, còn anh lên văn phòng làm việc với chúng tôi." Tôi sợ quá, cha tôi vuốt đầu tôi và nói: "Không sao đâu con." Gia đình tôi không nói với nhau nữa chỉ nhìn chung quanh, thắm thoát nhìn nhau cho đến lúc họ đuổi tất cả những người thăm nuôi về.

 

Khi về nhà tôi mới khám phá ra cô vợ nầy ở cách nhà tôi không xa và họ mới lấy nhau vài tháng trước biến cố 1975. Sau đó tôi thấy nhiều bà vợ có chồng cải tạo đi lấy chồng thuộc “giai cấp mới”. Sau đó đến chính thầy giáo khác của tôi cũng đi lấy vợ mà người vợ lại là con của một đảng viên cao cấp. Thầy giáo nầy có một người cha có thể bị công an cho vào tù không biết lúc nào vì hoạt động tôn giáo. Những người nầy nuôi một hy vọng: Người thân của họ sẽ sống dễ hơn. Đời trớ trêu thật. Tôi không biết họ có yêu nhau hay không, theo định nghĩa của tình yêu.

 

Rồi cũng như bao nhiêu người, tôi đi vượt biên. Tôi không bỏ nước ra đi để tránh một cuộc tình hay để chạy theo một cuộc tình. Nhưng tôi chạy theo cái tình yêu bản thân của chính tôi. Tôi đi rồi, tôi tưởng những chuyện tình đó sẽ không thấy ở xứ người. Cái xứ mà người ta cho là thiên đàng.

 

Khi tôi ở đảo, người ta đặt cho cái đảo tôi ở là "Galang tình xù" nhưng tôi thấy tình hờ rất nhiều. Tình yêu nơi nầy cũng nở được. Có lẽ nơi đâu có đàn ông và đàn bà là nơi đó sẽ có tình yêu. Có một ông già một hôm mất tích, người ta bảo ông đã nhảy hố tự tử vì thấy vợ ông cặp bồ với một tên Indo. Ôi, già rồi cũng lắm chuyện. Sao tình yêu rắc rối thế.

 

Những ngày đầu ở Mỹ, tôi lại được tiếp tục nghe kể chuyện những cuộc tình. Bà tôi cũng trải qua thời nam trọng nữ khinh. Bà kể vì ông là quan, con nhà giàu, mà bà lại sanh một lúc năm cô con gái. Con đầu lòng là gái, bà bị bố mẹ chồng ép con đi cưới vợ hai. Đến cô thứ hai ra đời, bà mẹ chồng lại khuyên con dâu cưới thiếp cho chồng. Đến đứa con thứ ba cũng là gái, trong nhà cảnh mẹ chồng nàng dâu đến lúc quá căng thẳng. Ông xin việc xa nhà để bà và con lại cùng cha mẹ ruột của mình, nhưng ông không lấy thêm bà vợ nào. Đến đứa con thứ sáu là cậu con trai. Cả làng ăn mừng. Người vui nhất là ông và bà. Có lẽ ông bà nội của cậu bé trai mới sinh nầy cũng vui lắm.

 

Một hôm tôi cùng đám bạn đi chơi. Tôi và cô bạn đi đàng sau nhất. Cô kể rằng, anh chàng đi đàng trước đó không bao giờ thích đi sau lưng ai. Anh được bảo lãnh qua một vị hôn thê. Ngày đón anh, nàng giới thiệu cho anh biết vị hôn phu sắp cưới của nàng rồi hai người ung dung vui vẻ đi trước. Chàng đi sau ôm ấp từ cái bất ngờ này đến cái bất chợt khác.

 

Rồi một người bạn khác của tôi cũng cùng số phận. Anh đi tu thay vì về cưới vợ thế là xong. Ôi tình yêu phủ phàng đến như thế sao! Lúc đó tôi chưa biết yêu mặc dù người ta bảo tôi muộn màng. Thế mà một số bạn gái của tôi cũng nhờ tôi làm cố vấn tình yêu. Có một chị bạn hỏi tôi rằng có nên theo anh í không. Anh í thương nàng lắm, nhưng vợ con còn kẹt lại ở Việt Nam. Tôi không dám đùa với lửa vì bị thuyết phục từ một quyển tiểu thuyết. Thế là chính tôi lại tách tình của hai người này. Tội tại tôi. Nhưng giờ bạn tôi cảm ơn tôi vì có một tấm chồng xứng đáng. Còn anh í cũng vui đoàn tụ cùng vợ con.

 

Rồi những mảnh tình cũng đến với tôi. Chúng nó chợt đến rồi đi. Chúng nó như những bong bóng được thổi lên rồi từng cái vở tung trong gió. Cuối cùng một anh chàng cũng buộc được chân tôi. Tôi về làm vợ để rồi cái cuộc đời của tôi cũng có phần như tôi đã thấy. Mẹ chồng tôi xúi chồng tôi bỏ tôi vì tôi không phải là con dâu bà chọn. Bà còn dắt chồng tôi đi coi mắt người con dâu lý tưởng của bà. Nhưng cái thiên đường của Mỹ nầy, làm chúng tôi không xa nhau. Tôi nghe người ta ly dị rất nhiều, nhưng ai cũng có cái lý do. Còn tôi, tôi không có lý do. Cũng có nhiều người cho tôi biết là "Mẹ chỉ có một, còn vợ thì không có con nầy cũng có con khác." Người ta quên một điều là "chia đôi rẻ thúy là một tội rất nặng với Trời.

Người ta đổi thay theo cuộc đời. Người ta pha đường hay sữa vào cà phê cho đời bớt đắng. Tôi không cho đường hay sữa vào ly cà phê của tôi. Tôi phải trải qua tôi mới thấy cà phê đắng.

 

Tôi thử vị đắng của cà phê có một lần. Tôi hy vọng tôi cũng chỉ có một lần cay đắng.

Hai thằng điên đi săn. Đến bờ ao, thằng thứ nhất thấy một con vịt bay khá cao, bèn nói với thằng thứ nhì:

Mày dám đánh cá với tao không? Tao bắn trúng con vịt đó cho mày coi.

Thằng kia đáp:

Chịu. Mày bắn đi.

Thằng thứ nhất nổ súng. Con vịt rơi xuống. Thằng thứ nhì lắc đầu, chê:

Mày nói bắn giỏi chứ tao thấy con vịt đó mà rơi xuống cũng đủ giập mật chết rồi, cần gì đến viên đạn của mày.
2764

Một quan huyện ăn tiền rất bẫm, xử với dân lại rất tàn nhẫn. Có giấy đổi quan đi nơi khác. Đợi mãi, chẳng thấy ai thèm đến đưa tiễn cả, bà huyện gọi nha lại vào trách :

- Dân tình ở đây sao mà bạc thế. Quan phụ mẫu sắp đổi đi nơi khác mà chẳng thấy đứa nào tiễn chân cả !

Nha lại thưa :

- Bẩm bà lớn, cả hàng huyện đồ lễ tế tiễn quan rồi đó ạ !

Bà huyện mừng rỡ hỏi :

- Ôi, họ lễ gì thế các thầy !

Nha lại ân cần thưa :

- Bẩm... toàn gạo, muối !

1561

Người như thiên thần mỏng manh đôi cánh
Bay đi- ngang qua biển và trời xanh,
Vui cõi trần gian, sông dài trăm nhánh
Nhớ người thuở nào - lệ khóc long lanh?

Tóc sầu thuở nào (ta sợ) chia phôi,
Tóc mai sau (sẽ) sợi nhạt sợi nhòa?
Môi xinh tươi có héo hon nhòa nhạt?
Môi thoáng buồn - tưởng lòng anh vỡ nát!

Cơn mưa nào có dấu được mùa Xuân?
Cỏ xanh non hồn em bừng ngọn mượt
Em nhớ không - thời chúng ta mật ngọt?
Bao năm rộn rã bên nhau- Sớm chiều?

Tiếng mưa về khuấy đôïng nước hồ xưa,
Như dáng em mang trùng khơi sóng động
Em về -mắt long lanh - mặt hồ trong
Môi cười vui hẹn hò- ngọt hương nhớ?

Người có hình ai trong đêm mơ mới?
Làm sao giữ được người trong giấc mơ
Đêm về - sẽ ôm bàn tay oà khóc,
Mất thiên đàng mưa đẫm ướt những trang thư

Làm sao hiểu được trần gian nhiệm mầu?
Yêu- mầu nhiệm nào? - có mãi trong nhau?
Em cuộn bóng hình mình trang kinh thánh?
(Người ơi, Người ơi! Còn riêng nỗi sầu)
Em lạc trần gian- thiên thần cháy cánh?

945

Sau một ngày làm việc bình thường, nhà vật lý Sophie B. trở về nhà và gặp tai nạn giao thông. Cô bị thương nặng, phải chuyển vào phòng hồi sức cấp cứu. Sau này cô nhớ lại: "Đột nhiên, tôi nhìn thấy mình nằm dài trên giường cạnh bác sĩ và y tá. Lúc ấy, tôi đang ở trên cao, tựa lưng vào trần nhà. Tôi nhìn thấy cả bụi phía trên đèn chiếu".

Theo lời kể của Sohpie B., cô cảm thấy như bị rơi vào đường hầm tối đen và đầu bên kia chìm ngập trong luồng ánh sáng kỳ lạ sáng hơn ánh nắng nhưng không gây chói mắt. Thế rồi cô hồi tưởng cuộc sống đã qua, nhớ từng sự kiện nhỏ hoặc tưởng đã quên, nói chuyện với nhiều người rất thân quen... Sau đó, cô nghĩ đến con cái và mẹ đang bị bệnh nên quyết định nhập vào xác trở lại. Lúc ấy, cô cảm thấy đau khủng khiếp khắp toàn thân. Nhiều năm sau, Sophie B. chỉ dám kể lại lần xuất hồn ấy sau khi đã đọc được nhiều bài viết nói về hiện tượng này.

Các nhà tâm lý học và các bác sĩ gọi trạng thái xuất hồn của Sophie B. là kinh nghiệm cận kề cái chết. Theo một cuộc thăm dò của Viện Gallup, 15% dân Mỹ đã từng sống qua trạng thái này. Số người xuất hồn rồi quyết định quay trở lại thế giới loài người kể lại cảm giác có khác nhau nhưng vẫn còn nhiều điểm chung nhất.

Các nhà khoa học nghiên cứu về kinh nghiệm cận kề cái chết đã lập ra những diễn tiến tiêu biểu của hiện tượng này như sau: cảm thấy thoát ra khỏi cơ thể, đi qua một đường hầm hoặc nơi tăm tối, có cảm xúc mãnh liệt, nhận ra luồng ánh sáng huyền ảo hay giọng nói kiểu như "giờ của bạn chưa tới", gặp người quen hay tiên thánh, cảm thấy rất sáng suốt, hồi tưởng dòng đời diễn tiến nhanh, đạt đến mức giới hạn nào đó, quyết định quay trở lại cơ thể và cuối cùng nhập vào cơ thể.

Tùy theo người, chuyện kể về hiện tượng này có khác nhau về chi tiết. Trẻ con không gặp thần thánh gì ở cuối đường hầm mà thường gặp bạn bè, thầy cô, cha mẹ... Trong phần lớn trường hợp, người đã từng xuất hồn thường tỉnh dậy trong trạng thái khỏe khoắn, nhưng cũng có lúc hoảng sợ không rõ do nhìn thấy "hỏa ngục" hay cái chết. Muốn biết xem kinh nghiệm cận kề cái chết có xảy đến cho bất kỳ ai hay không, cần phải so sánh nhóm người suýt chết nhưng chưa trải qua hiện tượng này và nhóm người đã trải qua trong những điều kiện giống nhau giữa hai nhóm. Thế nhưng cho đến nay, vấn đề vẫn chưa được giải quyết vì ít ai để tâm nghiên cứu.

Thông thường, người đã từng xuất hồn là bệnh nhân nằm trong phòng hồi sức cấp cứu hoặc phòng mổ nên các nhà khoa học nghĩ rằng có thể có một số loại dược phẩm tác động đến não gây nên hiện tượng này. Cho đến thập niên 1980, các bác sĩ thường sử dụng loại thuốc gây mê mạnh Kétamine để gây mê trẻ em, người bị bỏng khi cần cấp cứu. Kétamine sẽ khiến cho bệnh nhân cảm thấy tách rời khỏi cơ thể nên không cảm thấy đau khi chịu phẫu thuật. Khi nghiên cứu thêm về Kétamine, nhà tâm thần học Karl Jansen người Anh phát hiện Kétamine bám vào cơ quan thần kinh thụ cảm N-méthyl-Daspartate để ức chế và gây nên trạng thái như xuất hồn. Ngoài Kétamine, các nhà khoa học còn nghi ngờ các phân tử endorphine là nguyên nhân tạo cảm giác khoan khoái, khả năng hồi tưởng cùng lúc nhiều kỷ niệm đi kèm theo trạng thái xuất hồn. Nhà tâm thần học Meduna đã từng thí nghiệm cho nhiều người hít hỗn hợp khí oxy và carbonique. Trạng thái thiếu oxy hoặc hấp thu quá nhiều khí carbonique sẽ khiến cho một số người thấy đường hầm, ánh sáng, nhớ về kỷ niệm và cảm thấy thoát ly khỏi cơ thể. Hiện tượng này thường xảy ra nơi nạn nhân bị mất quá nhiều máu, người bị chết đuối ở phút lâm chung và người mắc chứng động kinh.

Ngay từ thập niên 1950, bác sĩ phẫu thuật thần kinh Wider Penfield đã từng thí nghiệm dùng điện cực kích thích thùy thái dương của một số bệnh nhân còn thức và họ đã cảm thấy như xuất hồn khỏi cơ thể. Ở Pháp, bác sĩ Patrick Chauvel ở Bệnh viện thần kinh Rennes đã định vị được một cụm neurone thần kinh giữ nhiệm vụ tạo ra trạng thái mơ nơi người mắc chứng động kinh, chỉ có điều người bị động kinh thường hoảng sợ, buồn rầu, cô độc trong khi người xuất hồn lại mang cảm giác an bình hơn.

Bác sĩ thần kinh Michael Persinger người Canada còn quan sát thấy người nào có thùy thái dương hoạt động không ổn định (có nghĩa là có khuynh hướng mắc chứng động kinh) lại dễ sống trong trạng thái xuất hồn hơn người khác và chấn thương não ít quan trọng đôi lúc cũng gây nên trạng thái xuất hồn. Để giải thích cảm giác bước vào đường hầm, nhìn thấy ánh sáng chói lòa nơi người đã xuất hồn, nhà tâm lý học Suzanne Blackmore người Anh cho đó là do hệ thống thị giác bị rối loạn, phát sinh từ tình trạng thiếu oxy hoặc rối loạn các chất hóa học trong hệ thần kinh. Lúc ấy, các giác quan (mắt, tai, mũi, da...) không còn thông tin được với vỏ não nên vỏ não tự phát ra nhận thức. Chính vì vậy, người xuất hồn nhận thấy luồng sáng mạnh và huyền bí khác với ánh sáng thông thường.

Như thế cho đến nay, phần lớn các đặc điểm của kinh nghiệm cận kề cái chết đã được giải thích rõ bằng luận chứng sinh lý học hợp lý. Dù vậy, những người đã từng xuất hồn khó chấp nhận các luận chứng này mà cứ tin rằng có thế giới bên kia, có thiên đàng, tiên Phật... Niềm tin của họ mãnh liệt đến nỗi sau khi từ cõi chết trở về, đột nhiên họ sống khác trước, sùng tín hơn, biết hy sinh hơn, nhân ái hơn và hầu như không còn sợ cái chết nữa.

Thầy giáo giảng bài:

- Bất cứ sinh vật nào muốn tồn tại đều cần có dưỡng khí. Nếu không có dưỡng khí thì không có sự sống. Vậy mà thế kỷ gần đây loài người mới phát hiện ra điều này.

Một học sinh thắc mắc:

- Thưa thầy, thế trước khi phát hiện ra dưỡng khí, mọi sinh vật làm thế nào mà sống được??!

1181

Gió Mưa Đưa Đẩy Đôi Ta

     Mới 3 giờ chiều, Cương đã rời nhà máy trở về căn phòng nhỏ hẹp của mình ở tầng thượng chung cư X.

      Việc phá bỏ thông lệ này một cách đường đột không phải không có lý do: giám đốc nhà máy vừa kêu anh lên trao quyết định cho nghỉ hưu trước tuổi kèm theo hai ngàn đồng nhân dân tệ - tiền bồi dưỡng "về vườn” theo chính sách hiện hành.

      Cương mới 30 tuổi chưa vợ con, lại có thân hình lực lưỡng với bộ ngực vạm vỡ và cánh tay cuồn cuộn những bắp thịt. Việc nghỉ hưu non đối với một con người đang tràn trề sinh lực thế này, thoạt nghe như nghịch lý mà lại rất hợp lý, vì nhà máy sắp công bố phá sản. Là người quen sống "ngủ giường cá nhân, ăn bếp tập thể", nên khi cầm trên tay quyết định nghỉ hưu, Cương cảm thấy hụt hẫng, chới với như sắp rời mặt đất bay lên vũ trụ!

      Sau khi tắm táp qua loa, chàng trai mở tủ lấy áo “chim cò” ra mặc, rồi ra phố ăn cơm tiệm, mở đầu cuộc sống đụng đâu ăn đó. Đi được một quãng đường, Cương thấy bên trái nhà hàng Hướng Dương có một tiệm mì đang bốc hơi nghi ngút. Anh quyết định đến đó, và rất may, quán này đang vắng khách, chỉ có mỗi ông chủ béo lùn, vừa xỉa răng ngó mông ra ngoài, vừa nựng đứa bé đang ngủ trên tay. Vừa thấy chàng trai xuất hiện trong bộ áo “chim cò”, ông chủ quán liền phun cây tăm đang ngậm, rồi cười toe toét:

      - Cậu đó hả?

      - Ông quen tôi? - Cương ngơ ngác hỏi.

      - Quen! Hồi sáng, cậu vô đây ăn mì, rồi thừa lúc tôi sơ ý, bỏ lại thằng nhóc này trên ghế. Cậu nhận nó, rồi cút ngay cho tôi nhờ!

      - Ông nói cái gì? - Cương la toáng lên - Ông nên nhớ, đây là lần đầu tiên tôi đến quán này, và cũng là lần đầu thấy được cái bản mặt đầy mỡ của ông. Ông không được ăn nói hàm hồ!

      Cơn giận nổi lên khiến mặt Cương đỏ rựng lên như mặt Quan Công. Anh quắc mắt nhìn chủ quán một lần nữa, rồi hùng hổ đi ra cửa. Ngay lúc đó, ông ta lạch bạch bám theo Cương, vừa nắm tay lôi anh lại, vừa cười giả lả:

      - Xin cậu bớt nóng! Tôi trông gà hóa cuốc. Tôi có lỗi! Mà lỗi này cũng... do cậu một phần!

      - Ông nói sao? Do tôi?

      - Không! Do cái áo "chim cò" của cậu. Mà thôi, cậu đừng giận nữa, tôi năn nỉ cậu đấy!

      Chủ quán lại cười khẹc khẹc, rồi hun cái "chụt" lên tay áo chàng trai với hy vọng làm lành, và quả đúng như vậy, cách làm này tỏ ra có hiệu lực. Cương đã chịu ngồi xuống ghế, đưa tay đánh tróc một cái, rồi ra lệnh dõng dạc:

      - Một tô lớn, có chất lượng!

      - Có ngay!

      Chủ quán trở lại bếp, nhưng chưa làm gì đã quay lại, đứng bên cạnh chàng trai:

      - Bị vướng thằng nhỏ, tôi không làm ăn gì được! Xin cậu giữ nó giùm tôi một chút!

      Thằng nhỏ có hình hài và gương mặt rất dễ thương. Trong giấc ngủ say nồng, đôi mắt nó híp lại như hai lằn chỉ, còn đôi môi đỏ mọng lại hé mở nụ cười. Cương bế nó lên tay, nghe hơi thở đều đều và nhẹ tênh như làn hương của hoa đồng cỏ nội, anh cảm thấy thư thái, dễ chịu.

      Chủ quán đã đặt lên bàn tô mì bốc hơi nghi ngút, rồi nhận lại từ tay Cương đứa bé đang ngủ say. Ông ta nói làu bàu trong miệng:

      - Từ sáng tới giờ, một thân một mình, tôi vừa bán mì, vừa phải bế thằng nhỏ. Tôi đuối sức lắm! Đợi tới chiều, nếu không có ai đến nhận, chắc là phải bỏ nó ra đường!

      - Ông nói cái gì? - Cương gõ mạnh thìa xuống mặt bàn - Tuyết đang phủ dày thế này, ông tính cho nó chết hay sao?

      - Không làm vậy thì biết làm gì bây giờ - Mặt chủ quán nhăn nhúm, méo xẹo như cái bị rách - Tôi đã nghĩ hết cách rồi!

      Chàng trai ném thìa, vụt đứng dạy:

      - Sao lại hết? Ông phải nuôi, chẳng phải ông vừa nói, ông ở một thân một mình là gì?

      - Đúng là tôi ở đây một mình, nhưng tôi còn phải nuôi bà lớn, bà nhỏ và 6 đứa con ở dưới quê! Tôi mỏi mệt lắm rồi, cậu đâu có biết!

      Cương cảm thấy đắng miệng, không thể nào nuốt hết tô mì, mặc dù bụng hãy còn đói. Anh đưa tay lên chống cằm, rồi nhìn tuyết trắng đang phủ đầy đường: "Không khéo đêm nay thằng nhỏ này lại lâm vào tình cảnh của mình 30 năm trước”. Anh nhớ lại, hồi đó, vừa được hai tháng tuổi, anh đã bị vứt ra đường giữa mùa đông lạnh giá. Theo bà tốt bụng đã cứu anh kể lại, khi lôi anh ra khỏi đống tuyết, người anh đã thâm tím và cứng đờ như con cá ướp đá. Vậy mà như cây tùng, cây bách của quê hương, anh đã sống, đã đứng dậy được trong vòng tay ấm áp của hàng xóm láng giềng. Cho đến bây giờ, anh vẫn là một đứa con không cha, không mẹ, một đứa con hoang.

      Chàng trai rút khăn lau miệng, lấy tiền đặt dưới tô mì; rồi vụt đứng dậy, chìa hai tay ra trước mặt chủ quán:

      - Ông trao nó cho tôi! Ông không dám nuôi, thì tôi nuôi nó vậy!

      Đứa bé được nằm gọn trong vòng tay của Cương, và lạ thật, tuy đã tỉnh giấc, đã mở mắt nhìn anh thao láo, nhưng nó không khóc. Trời đã tối hẳn, cái lạnh của đêm đông bắt đầu ngấm vào da thịt. Bất chấp tất cả, Cương bế thằng nhỏ lao nhanh ra đường đang phủ đầy tuyết trắng.

      Sáng sớm hôm sau, Cương lấy chăn, gối che chắn cẩn thận, đặt thằng nhỏ nằm lọt thỏm giữa giường, rồi vụt chạy ra phố mua về sữa bột, phích nước, tã lót, tấm đắp, dầu cù là và một số thuốc cần dùng cho nó. Công việc phục vụ đứa bé cứ xoay mòng mòng như chong chóng, đôi lúc cảm thấy đuối sức, nhưng Cương rất vui, vì dẫu sao sau khi nghỉ hưu, anh cũng có công việc để làm, hơn là nằm sóng sượt trên giường, vừa vắt tay lên trán, vừa thở vắn than dài... Thằng nhỏ coi bộ thích anh và dễ nuôi. Bao nhiêu sữa cho vào mồm, nó đều nuốt sạch, hầu như không biết chán. Xét về mặt tham ăn, nó giống hệt Cương lúc còn nh72